Stroom cadeautjes moet band met klant versterken

ROTTERDAM, 16 AUG. Cadeautjes weggeven is tegenwoordig een noodzaak voor elke serieuze detaillist. De klant verwacht bij aankoop van een artikel Air Miles, Rocks of andere spaarpunten te kunnen vergaren. En als de winkelier dat niet kan bieden, dan moet de klant worden gepaaid met een leuke verrassing, zoals een bos bloemen of een cd.

Het opbouwen van een langdurige relatie met de klant is dé trend in de detailhandel - het is veelzeggend dat spaarsystemen als Air Miles door de detailhandel loyalty-programma's worden genoemd. Het is daarom niet verrassend dat de overheid concludeert dat de Wet Beperking Cadeaustelsel, die uitwassen moet voorkomen, niet meer te handhaven is. Het kabinet, dat zich toch het liefst zo min mogelijk met het vrije spel der concurrentie bemoeit, wil daarom de uit 1956 daterende wet afschaffen.

Algemeen secretaris mr. J.A. Lam van MKB-Nederland wijst erop dat de wetzo gedetailleerd is dat het voor een winkelier heel moeilijk is om te bepalen of het wel is toegestaan wat-ie doet. Zo mag de waarde van het cadeautje niet hoger zijn dan vier procent van de waarde van het aangeschafte produkt. Bovendien mag een produkt alleen als cadeautje worden weggegeven wanneer het ten minste drie maanden in het assortiment van de winkel is gevoerd. In de jaren vijftig en zestig, toen er nog een duidelijke scheiding tussen branches bestond, werkte zoiets wel, in deze tijd van 'branchevervaging' niet meer.

Bovendien geldt de Wet Beperking Cadeaustelsel voor produkten en niet voor diensten. Omdat diensten niet onder de wet vallen, kon het Air Miles-spaarprogramma een hoge vlucht nemen. Air Miles, van onder meer Albert Heijn, V&D, Shell en ABN Amro, kan consumenten kilometers laten sparen zonder aan te geven wat die waard zijn en zonder de klant een geldbedrag aan te bieden.

De zelfstandige detaillisten haasten zich inmiddels om de klant hun eigen spaarstysteem aan te bieden. De Rabobank biedt de Loko-kaart enMKB-Nederland is ook bezig met een concurrerend spaarsysteem voor Air Miles en Rocks.

Diensten kunnen vrijwel ongelimiteerd worden aangeboden als cadeautje. Grote bedrijven beschikken over een aanzienlijke 'oorlogskas' en drukken door het gratis of tegen sterk gereduceerde prijs aanbieden van diensten gespecialiseerde bedrijven uit de markt. Zo verloor het bedrijf Automark, gespecialiseerd in kentekengravures, kort geleden een procedure tegen het glasbedrijf Autototaalglas. Automark had de procedure aangespannen omdat Autototaalglas bij de vervanging van autoruiten klanten aanbood gratis een kenteken te graveren.

Dat kan dus nu ook met produkten: een tv bij een auto, een cd of een bos bloemen bij een fles drank, het wordt allemaal mogelijk. De slijterijketen Gall & Gall, onderdeel van het Ahold-concern, heeft bijvoorbeeld sinds kort het aantal 'geschenkartikelen' fors uitgebreid. “Wat ons betreft gaat de klant binnen nu en vijf jaar naar Gall & Gall in plaats van naar de cd-shop of de bloemenwinkel”, aldus een Gall & Gall-woordvoerster. Gespecialiseerde cd-winkels of bloemenzaken zullen een dergelijke ontwikkeling met gefronste wenkbrauwen aanschouwen.

Wat nu te doen als ondernemingen door verregaande koppelverkoop proberen een concurrent uit de markt te drukken of klanten te lokken? MKB-Nederland wil dat uitwassen waarbij sprake is van marktbederf of versluiering van de werkelijke prijs van een produkt beter kunnen worden getoetst door de rechter. Dat kan nu ook al, maar MKB-Nederland, daarbij gesteund door de Consumentenbond, meent dat de overheid daartoe de rechterlijke macht wel een verbeterde wetstekst moet verschaffen.

De Wet Misleidende Reclame biedt de mogelijkheid om uitwassen te bestrijden. In het overleg met Consumentenbond en MKB-Nederland heeft staatssecretaris Van Dok (economische zaken) inmiddels aangekondigd die mogelijkheid te zullen onderzoeken. De rechter zal zich in de toekomst de rol van de overheid overnemen bij de vraag hoever bedrijven mogen gaan om hun klant te behagen.

    • Paul Wessels