'Bosnië heeft behoefte aan Dayton II'

SARAJEVO, 16 AUG. De internationale gemeenschapbosn is niet in staat de naleving van het vredesakkoord van Dayton af te dwingen en moet werken aan een 'Dayton II'.

Dat heeft gisteren Sir Terence Clark gezegd, leider van de Bosnië-missie van de Internationale Crisisgroep (ICG), een onafhankelijke en invloedrijke groepering die toezicht houdt op de verkiezingen. Eerder bepleitte de ICG al dat die moeten worden uitgesteld, omdat aan de minimumeisen voor vrije verkiezingen niet wordt voldaan.

Clark zei zich te realiseren dat ze niet worden uitgesteld omdat “de agenda voor Bosnië niet binnen, maar buiten Bosnië wordt vastgesteld”. “Andere regeringen drukken deze verkiezingen door om te kunnen vasthouden aan het tijdschema van Dayton”, aldus Clark. Volgens hem zullen de verkiezingen “de etnische verdeling van Bosnië bestendigen, hetgeen in de toekomst zal leiden tot geweld. Om dat te voorkomen zou de internationale gemeenschap zo snel mogelijk moeten werken aan 'Dayton II', een nieuw vredesakkoord.

De ICG, een initiatief van de Soros Stichting en opgericht door een aantal voormalige staatshoofden, premiers en ministers, en door Amerikaanse en niet-Amerikaanse parlementariërs.

De aanloop tot de verkiezingen in Bosnië wordt in alle delen van het land gekenmerkt door de manipulatie van de kiezersregistratie, intimidatie van kiezers, het belemmeren van oppositiepartijen en beperkingen op het recht van beweging en het recht op vrije meningsuiting.

De Bosnische ex-premier Haris Silajdzic, leider van een oppositiepartij, heeft gisteren tegen de Amerikaanse minister Warren Christopher gezegd dat hij de verkiezingen wellicht zal boycotten. Volgens Silajdzic komen ze neer op “ratificatie van de genocide” en “legitimatie van de etnische verdeling” van Bosnië.

De Europese Veiligheidsorganisatie OVSE, die toezicht houdt op de verkiezingen, heeft de belangrijkste partij van de Bosnische Serviërs, de Servische Democratische Partij (SDS), een boete van 25.000 dollar opgelegd omdat SDS-functionarissen in Doboj de hulpverlening aan vluchtelingen afhankelijk maken van de plaats waar zij gaan stemmen: als ze zich niet willen laten registreren in een plaats die de SDS bepaalt, krijgen ze geen hulp. De OVSE heeft van de SDS excuses geëist en schrapt bij het uitblijven daarvan elke dag twee SDS-namen van de kandidatenlijst in Doboj.

In Bosnië kwam het gisteren tot twee voorbeelden van manipulatie. In Teslic, in de Servische Republiek, stemde de manager van een brouwerij in met zijn ontslag. Omdat de man, Rade Pavlovic, tot een oppositiepartij behoort had de SDS, die overal in de Servische Republiek leden van de oppositiepartijen wegzuivert, hem de wacht aangezegd. Pavlovic weigerde en verschanste zich met een aantal aanhangers in de brouwerij, die daarop door de door de SDS gecontroleerde politie werd omsingeld. Het kwam tot vuurgevechten en Teslic werd door de politie van de buitenwereld afgesloten. Gisteren besloot Pavlovic op te stappen om bloedvergieten te vermijden.

Volgens de OVSE is de belangrijkste moslim-partij, de Partij van Democratische Actie (SDA) van president Izetbegovic, in moslim-gebied ook druk bezig aanhangers van oppositiepartijen weg te zuiveren. De OVSE gaf het voorbeeld van een manager van een wasmiddelenfabriek in Tuzla, die op haar werk verscheen en ontdekte dat 's nachts de sloten van haar kantoor waren verwisseld en dat ze was ontslagen. Zij staat hoog op de plaatselijke kandidatenlijst van een oppositiepartij. In de fabriek zijn alle werknemers die weigeren hun aanhankelijkheid aan de SDA te betuigen, ontslagen. (Reuter, AP)