In een zomerverhaal van Max Velthuijs is het geen kerstmis

Congrescentrum De Oosterpoort, Trompsingel 27, 9724 DA Groningen, tel 050-3138321. Een dagkaart kost ƒ 150,-

GRONINGEN, 15 AUG. Is het een mens, een reus of een monster dat een nietsvermoedend varkentje met zijn boodschappentas ontvoert uit het bos? En heet het varken Uno, Wotsi of misschien Pa-Chir? Drie verhalenvertellers uit Jamaïca, Zimbabwe en China zijn het er niet over eens. Op de 25ste editie van het internationale kinderboekencongres dat deze week in de Oosterpoort in Groningen wordt gehouden, vertellen zij om beurten het verhaal dat zou horen bij prenten van kinderboekenillustrator Max Velthuijs. Het congres is georganiseerd door de IBBY, The International Board on Books for Young People, die in 1953 werd opgericht door de Duitse journaliste Jella Lepman.

De IBBY gaat er van uit dat kinder- en jeugdliteratuur een essentiële rol speelt in de opvoeding en daardoor een middel kan zijn om humaniteit, tolerantie en intenationaal begrip te bevorderen. Kinderboeken van hoge kwaliteit zouden bruggen slaan tussen kinderen uit de hele wereld. Met dat doel voor ogen werd in Rwanda onlangs steun geleverd aan het opzetten van een uitgeverij voor kinderen, werd er een 'Honour List' opgesteld met de beste boeken uit de vijfenzestig deelnemende landen, is de Hans Christiaan Andersen-prijs in het leven geroepen (die woensdagavond werd uitgereikt aan de Israëlische schrijver Uri Orlev en aan de Duitse illustrator Klaus Ensikat) en wordt eens in de twee jaar een congres georganiseerd.

Er zijn voor de vijfhonderd deelnemers lezingen, workshops, optredens en paneldiscussies georganiseerd rond het thema 'Het verhaal verteld.' Elke dag van de week heeft zijn eigen aandachtspunt, dinsdag was dat bijvoorbeeld de rol van de nieuwe media en de verfilming van kinderboeken, gisteren ging het over hoe illustraties de tekst sturen, steunen en aanvullen.

Nadat hij de Jamaicaanse, de Zimbabwese en de Chinese versie van zijn verhaal had gehoord, kwam Max Velthuijs zelf op het podium. Hij legde uit dat het varken eigenlijk Zwijntje heet, en dat zijn ontvoerder een baardige 'wildeman' is. Het verhaal speelt zich af op een zonnige zomerdag en hij was dan ook verrast om te horen dat het in de versie van de Jamaicaanse Pamela Mordecai, in haar land een bekende schrijfster en dichteres voor kinderen, kerstmis was.

Truusje Vrooland, een Nederlands deskundige op het gebied van prentenboeken, hield een lezing over de mens als homo picturalis, plaatjeskijker. Prentenboeken, betoogde zij, kunnen het zonder tekst stellen als ze zijn gebaseerd op een 'haast filmisch scenario met een duidelijk begin, hoogtepunt en einde.' Als voorbeeld noemt zij onder andere Monkie van Dieter Schubert (1987), waarin elk plaatje inderdaad een duidelijk afgebakend stukje van het verhaal laat staan. Omdat kinderen sterk visueel zijn ingesteld, acht zij ook in boeken met tekst de illustraties vaak onmisbaar. Uiteindelijk sprak zij de hoop uit dat ook boeken voor volwassenen weer vaker geïllustreerd zullen worden, zoals dat gebruikelijk was tot in de jaren zestig van deze eeuw.

De laatste dag van het congres, vrijdag, zal gewijd zijn aan orale verteltradities. De Amerikaanse Anne Pellowski zal verslag doen van het onderzoek naar kindercultuur dat zij in opdracht van Unicef deed. Van 1966 tot 1982 bezocht zij meer dan honderd landen om te luisteren naar de verhalen die er aan en door kinderen verteld worden. De Japanse wetenschapper Toshio Ozawa bespreekt welke elementen sprookjes tot goede vertellingen maken en er is een paneldiscusssie over hoe het vertellen van (volks)verhalen de culturele identiteit kan versterken. Het volgende IBBY-congres heeft in 1998 plaats in Delhi.