Duitsland 'extra gevoelig' voor Scientology

ROTTERDAM, 15 AUG. Nergens wordt de Scientology-kerk zo fel bestreden als in Duitsland en met name in de deelstaat Beieren. “Scientology is geen religie maar een economische onderneming”, zegt een woordvoerder van de christen-democratische partij CSU in Beieren. “Als zij niet slagvaardig wordt bestreden, vormt zij een gevaar voor de democratie.”

De grondslag van de Scientologykerk is de theorie die de in 1986 overleden Amerikaanse sciencefiction-schrijver Ron Hubbard in 1950 ontvouwde in het boek 'Dianetics'. De 'Thetan' is volgens de leer van Hubbard de belangrijkste identiteit van het indidvidu. Als iedereen op aarde de 'Thetan' in zichzelf ontdekt, kan volgens Hubbard een maatschappij ontstaan “zonder waanzin, zonder criminaliteit en zonder oorlog”.

Via zogeheten 'auditing-sessies' moet de 'Thetan-in-wording' worden bevrijd van het 'vuil' in het onderbewustzijn. Tijdens deze gesprekken met een 'auditor' van de kerk is het de bedoeling dat de geauditeerde, verbonden aan een elektrisch apparaat, de zogeheten 'E-meter' die geestelijke veranderingen zou registreren, niets verborgen houdt.

Het is tijdens deze gesprekken dat de kerk volgens de Duitse autoriteiten staats- of bedrijfsgeheimen aan aspirant-leden ontfutselt en hen hypnotiseert en indoctrineert. Eenmaal 'clear' kan de 'Thetan' zich ontwikkelen tot een opererende 'Thetaan', van de 'pre-Thetanische' klassen één tot zeven, tot de achtste, waar de scientologische geest pas echt zou onstaan. De hoogste klasse is de 24ste maar die is nog nooit bereikt. Veel 'Thetanen' ontpoppen zich als noeste werkers en goede verkopers en dat is ook de bedoeling.

Terwijl Scientology in Nederland (circa 9000 leden) door de overheid weliswaar is opgemerkt als een eigenaardig religieus genootschap maar niet als een gevaar voor de geestelijke gezondheid wordt beschouwd, bestudeert de Duitse bondsregering de mogelijkheden om de kerk te laten verbieden.

Waarom is juist in Duitsland de reactie op Scientology zo heftig? “Waarschijnlijk zijn wij door onze geschiedenis extra gevoelig voor bewegingen die een totalitair karakter hebben”, zegt persattaché Detmar van de Duitse ambassade. Een woordvoerder van de Beierse CSU zegt: “De grootste catastrofe in de geschiedenis van Duitsland heeft plaats gehad omdat de democraten zich niet voldoende te weer hebben gesteld tegen antidemocratische krachten. Wij hebben daarvan geleerd.” Hij noemt de Scientologyleer “elitair” en “neigend naar rechts”.

Maar scientologen wijten de anti-Scientology politiek juist aan het Duitse rechts-extremisme. “Als een Duitse werknemer 'Dianetics' op tafel heeft liggen, wordt hij meteen ontslagen. Kinderen van scientologen worden weggepest op school. Mij bekruipt het gevoel dat de jaren dertig weer terug zijn”, zegt Paul Rood, die zich bij de Scientology-kerk in Amsterdam bezighoudt met Europese zaken. “Wij zijn geen politieke organisatie, wij zijn een bonafide religie”, zegt de woordvoerder van de kerk, Julia Rijnvis. “Ons doel is om individuele personen te helpen een antwoord te geven op emotionele vragen.” Zij vindt het “opvallend” dat uitgerekend in Duitsland naar maatregelen wordt gegrepen als het instellen van een 'beroepsverbod'. “Veel nazi's lopen nog altijd vrij rond”, zegt Rijnvis.

De woordvoerder van de CSU vindt de verwijzing naar de nazitijd een “bijzonder gemeen argument”. “Het is heel makkelijk om de Duitsers met die kritiek in de hoek te zetten en monddood te maken. Wij laten ons die vergelijking niet opdringen.”

Maar waarom al die heisa rond een sekte waarvan hoogstens dertigduizend van de tachtig miljoen Duitsers lid zijn? “Het gaat er niet om hoeveel leden ze hebben”, zegt de woordvoerder “het gaat erom of de leden vijandig staan tegenover de democratie.” Voor rechtse en linkse extremisten geldt in Duitsland al jaren dat zij niet in overheidsdienst kunnen treden. Scientologen beschouwen hun kerk, en niet de Duitse staat, als de hoogste autoriteit. In de overheidsdienst botsen die belangen, zo meent de Beierse overheid. Rijnvis brengt daartegen in dat scientologen wel degelijk “wetsgetrouw” zijn.

Scientology-oprichter Ron Hubbard had een uitgesproken hekel aan de psychiatrie en heeft zijn volgelingen ingepeperd om die geesteswetenschap te bestrijden. De psychiatrie zou de 'ziel' ontkennen en zich blindstaren op het puur fysieke aspect van de mens.

Het gebruik van medicijnen om geestesziekten te bestrijden is voor de aanhangers van Scientology uit den boze. Volgens Paul Rood is het feit dat Duitsland “de bakermat van de psychiatrie” is, ook een reden dat Scientology er zo fel wordt bestreden.

Onderzoeken door scientologen naar Duitse psychiatrische instituten zouden volgens Rood “in hoge Duitse kringen een zenuw in een kies geraakt” hebben.

Laat Duitsland een voorbeeld nemen aan de VS, menen Rijnvis en Rood, daar is Scientology “geheel erkend” en zijn de leden niet de minsten: het door de Scientology-kerk opgerichte Celebrity Center in de heuvels van Hollywood heeft acteurs als Nicole Kidman, Kirstie Alley, John Travolta, Tom Cruise, Debbie Moore, Lisa Marie Presley en Anne Archer als leden. Zij volgen daar cursussen die hun leren om te gaan met de grote druk van het celebrity zijn. “Wat denkt u”, vraagt Rood, “dat die filmsterren soms allemaal maf zijn?”