Gezond werk beloond; WAO per bedrijf in nieuwe wet

DEN HAAG, 14 AUG. Bedrijven die weinig of geen arbeidsongeschiktheid veroorzaken, worden daarvoor vanaf 1 januari 1998 beloond met een lagere WAO-premie. Het oorspronkelijke kabinetsvoorstel om de WAO-premie per bedrijfstak vast te stellen is daarmee van de baan.

De meest betrokken bewindslieden zijn het daar gisteren over eens geworden. Volgens de nieuwe voorstellen gaan individuele bedrijven behalve een algemene landelijke WAO-premie ook een bedrijfspremie betalen. De algemene landelijke premie is nodig voor het financieren van de huidige WAO-uitkeringen. De bedrijfspremie wordt bepaald door de mate waarin individuele bedrijven arbeidsongeschiktheid veroorzaken.

Bedrijven die geen werknemers naar de WAO sturen betalen alleen de algemene landelijke premie. Hun arbeidskosten, die bestaan uit lonen en bijkomende kosten zoals sociale premies, vallen daardoor lager uit. Dat komt ten goede aan het bedrijfsresultaat. Door bedrijven een financieel belang te geven bij het beperken van arbeidsongeschiktheid op de werkvloer wil het kabinet het aantal WAO'ers terugdringen.

Bedrijven kunnen er ook voor kiezen om gedurende vijf jaar zelf het hele risico van arbeidsongeschiktheid te dragen. Als een werknemer arbeidsongeschikt wordt, dan moeten deze risicodragende bedrijven de uitkering zelf betalen. Na deze periode van vijf jaar worden de kosten weer gedragen door de collectiviteit. Individuele bedrijven kunnen het risico van de eerste vijf jaar arbeidsongeschiktheid eventueel verzekeren bij particuliere verzekeringsmaatschappijen.

Kiezen bedrijven niet voor een eigen risico, dan krijgen ze te maken met WAO-premie die per bedrijf verschilt. Raakt een arbeidsongeschikt verklaarde werknemer binnen vijf jaar weer aan het werk, dan profiteert het betreffende bedrijf daarvan in de vorm van een lagere bedrijfspremie. Het kabinet wil hiermee stimuleren dat arbeidsongeschikt verklaarde werknemers weer in het arbeidsproces worden ingeschakeld. Daarvoor moet het bedrijf vaak voorzieningen treffen, die geld kosten. Deze kunnen worden gefinancierd uit de lagere bedrijfspremie; het gevolg van het opnieuw in dienst nemen van arbeidsongeschikte werknemers.

Oud-staatssecretaris Linschoten (Sociale Zaken) wilde eerder dit jaar alle bedrijven in een zestal sectoren indelen en de WAO-premie per sector laten verschillen. Werkgevers en werknemersvertegenwoordigers tekenden hiertegen protest aan. Zij vonden de indeling arbitrair. Bovendien voorzagen ze technische uitwerkingsproblemen. Er werd een werkgroep ingesteld van ambtenaren, werkgevers en werknemersvertegenwoordigers. Die kwam zes weken geleden met het huidige voorstel, dat gisteren door de meest betrokken bewindslieden is overgenomen.