Lebed hekelt eigen leger in Tsjetsjenië

MOSKOU, 13 AUG. President Jeltsins veiligheidsadviseur Aleksandr Lebed heeft gisteren het optreden van de eigen Russische troepen gehekeld en dat van hun Tsjetsjeense tegenstanders geprezen, met een openheid die in het Kremlin zelden wordt vertoond.

Lebed zei ook dat zijn eigen benoeming tot Jeltsins vertegenwoordiger in Tsjetsjenië het gevolg was van “spelletjes binnen het apparaat”.

De vijandelijkheden in Tsjetsjenië gingen vanmorgen onverminderd door, ondanks Lebeds aankondiging dat over een staakt-het-vuren zou worden gesproken. De rebellen, die voor de achtste achtereenvolgende dag grote delen van de hoofdstad Grozny bezet houden, hebben waarschijnlijk later vandaag contact met de Russische legerleiding.

“Ik had het vermoeden dat de zaken er verre van goed voorstonden, maar ik had niet gedacht dat het zó erg was”, zei Lebed gisteren nadat hij was teruggekeerd van een onverwachte ontmoeting met de legerleider van de rebellen, Aslan Masachadov. Hij beschreef de militairen bij de Russische controloposten als 'half uitgehongerd' en 'kanonnenvoer'. “Deze verzwakte mannen kunnen nauwelijks het ministerie van Binnenlandse Zaken of Defensie vertegenwoordigen: partizanen in de Tweede Wereldoorlog waren beter gekleed dan onze soldaten nu. De kwartiermaker van de strijdkrachten heeft zijn recht verloren met deze titel te worden aangesproken”, aldus Lebed.

Daarentegen prees Lebed de rebellen. “Tsjetsjenen waren en blijven uitstekende soldaten. Men zou dit van de geschiedenis moeten weten. Rusland is er de laatste eeuw niet in geslaagd de Tsjetsjenen met geweld te verslaan. Diplomatie heeft Russen en Tsjetsjenen verzoend. En dat is de manier waarop we nu zouden moeten optreden.” Lebed voegde toe dat hij de leiders van de separatisten ook niet als criminelen en bandieten beschouwt, zoals ze steevast wel worden genoemd door Russische woordvoerders, inclusief president Jeltsin en premier Tsjernomyrdin.

De enige Tsjetsjeen die door Lebed werd gehekeld was uitgerekend de leider van de door Moskou geïnstalleerde Tsjetsjeense regering, Doekoe Zavgajev. “Er komt een stroom van leugens uit Tsjetsjenië, vooral van Zavgajev”, zei Lebed. Hij bestreed de bewering van Zavgajev dat hij - Zavgajev - nog steeds de macht uitoefent: “Hij zit in Chankala [de Russische basis buiten Grozny]. Verder reikt zijn macht niet.”

Op zijn persconferentie bevestigde de generaal b.d. dat binnen het Kremlin een machtsstrijd woedt waarbij de nu al anderhalf jaar durende oorlog in de opstandige deelrepubliek niet alleen inzet maar ook middel is.

Pagina 5: Lebed ergert zich aan 'spelletjes' in leiding

Lebed zei dat hij tevoren niet op de hoogte was gebracht van het voornemen van Jeltsin om hem persoonlijk bij het zoeken naar een oplossing in het Tsjetsjeense conflict te betrekken. “Ik ben niet tegen de benoeming als zodanig maar ik ben tegen de manier waarop ze is gedaan”, zei Lebed, die zei dat ze onderdeel was van 'spelletjes binnen het apparaat'. “Iemand wil dat dit mijn ondergang wordt.”

In de Russische media wordt al langer gespeculeerd over rivaliteit tussen Lebed en premier Tsjernomyrdin. Beiden staan te boek als potentiële opvolgers van een zieke president Jeltsin. Tsjernomyrdin had zondag de druk op Lebed opgevoerd door te zeggen dat Lebed met zijn militaire ervaring vast een oplossing zou vinden voor het hardnekkige conflict. Lebed sloeg gisteren terug door de regeringscommissie inzake Tsjetsjenië, waarvan Tsjernomyrdin voorzitter is, als “ondoelmatig” te kritiseren. Hij zei Jeltsin te zullen voorstellen deze commissie zich voortaan alleen met de economische wederopbouw van de deelrepubliek te laten bezighouden. De Veiligheidsraad waarvan hij zelf secretaris is zou de bevoegheid moeten krijgen om de belangrijke beslissingen te nemen. Een decreet hierover is in voorbereiding, aldus lebed.

In Grozny wordt nog steeds hevig gevochten. Russische eenheden die optrekken worden steeds teruggeslagen. Twee andere steden die vorige week door Tsjetsjenen werden ingenomen, Goedermes en Argoen, zijn nog in hun handen.