Uitkomst CAO's vaak voorspelbaar

BAARN, 12 AUG. De uitkomsten van CAO-overleg zijn voor 70 procent te voorspellen. Maar de computer zal de professionele onderhandelaar niet vervangen. Het apparaat kan wel een hulpmiddel zijn om strategieën door te rekenen. Ook kan het helpen om vastgelopen onderhandelingen los te trekken.

Dit verklaart drs. M. Rojer (29), die volgende maand promoveert aan de Universiteit van Amsterdam op de voorspelbaarheid van CAO-overleg.

Rojer onderzocht inzet en uitkomst van twaalf grote CAO's. Op de gegevens die hij verzamelde bij de CAO-partijen liet hij twee computermodellen los. Belangrijke gegevens zijn de onderhandelingsinzet, de waarde die elke partij hecht aan elk afzonderlijk punt, de macht die een partij heeft om het af te dwingen en de invloed van de achterban op een onderhandelaar.

Volgens Rojer weten CAO-onderhandelaars zelf vaak van tevoren waar het op uitdraait. “De gegevens die ze mij verstrekken vormen de inschatting die zij maken van hun eigen macht en de positie van hun tegenstander. De 30 procent die niet goed is voorspeld, ligt meer aan verkeerde inschattingen dan dat er onderwerpen zijn waarvan de uitkomst zich niet laat voorspellen.”

Bij de onderhandelingen bij de Nederlandse Spoorwegen had Rojer het op alle punten goed. Alleen een staking, die toch écht uitbrak, was niet uit zijn printer gerold. Tijdens de ledenvergaderingen over het - door Rojer juist voorspelde - akkoord kwamen nieuwe cijfers naar buiten over overtollig personeel. Die vormden voor de spoorwegvakbond FSV de aanleiding de zaak alsnog af te wijzen en acties te beginnen. “Als ik die nieuwe cijfers op tijd had kunnen invoeren had ik, denk ik, die acties voorspeld.”

De promovendus verwacht niet dat de techniek het onderhandelingsspel zal verdringen. “Het ballen van de vuisten en de retoriek zijn soms nodig om uit te vinden hoeveel waarde de tegenpartij aan een bepaald punt hecht. Als je dat weet, kan je gaan ruilen.” (ANP)