Opheffing Herceg-Bosna; Kornblum geeft Kroaten tot woensdag

ZAGREB, 12 AUG. John Kornblum, de Amerikaanse gezant in ex-Joegoslavië, heeft Kroatië en de Bosnische Kroaten tot woensdag de tijd gegeven om de documenten op te stellen die voorzien in de opheffing van Herceg-Bosna, de eenzijdig door de Bosnische Kroaten uitgeroepen 'republiek' in Bosnië.

Kornblum wil een akkoord over Herceg-Bosna voordat woensdag in Genève de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Warren Christopher, met de presidenten van Bosnië, Servië en Kroatië gaat praten over het vredesproces en de cruciale verkiezingen van 17 september in Bosnië.

De Amerikaanse onderminister sprak gisteren op het eilandje Brioni voor de kust van Istrië met de Kroatische president, Franjo Tudjman. Na afloop werd een verklaring uitgegeven waarin Tudjman en Kornblum zich uitspraken voor de opheffing van Herceg-Bosna.

De in 1991 eenzijdig uitgeroepen 'republiek' Herceg-Bosna had al meer dan twee jaar geleden moeten zijn ontbonden. Toen bereikten de Bosnische moslims en Kroaten een akkoord over de vorming van een gezamenlijke federatie in Bosnië. De Kroaten hebben echter Herceg-Bosna laten voortbestaan. Nog vorige week mislukten besprekingen over de opheffing van de 'republiek'. Het is voor de internationale gemeenschap van het grootste belang dat Herceg-Bosna verdwijnt vóórdat volgende maand in Bosnië verkiezingen - onder andere voor het parlement van de moslim-Kroatische federatie - worden gehouden. Veel van de bevoegdheden van Herceg-Bosna moeten aan deze federatie worden overgedragen.

De NAVO-vredesmacht in Bosnië, IFOR, is het afgelopen weekeinde in conflict gekomen met de Bosnische Serviërs. In het kader van een routine-inspectie in Han-Pijesak, waar het hoofdkwartier is gevestigd van het leger van de Bosnische Serviërs en waar hun opperbevelhebber, generaal Ratko Mladic, woont, werd IFOR-soldaten de toegang tot een vermoedelijke wapenopslagplaats ontzegd. De IFOR-militairen hadden één wapenopslagplaats geïnspecteerd toen ze ook een tweede opslagplaats wilden bezoeken. Ze werden echter tegengehouden. De NAVO liet twee vliegtuigen laag over Han-Pijesak scheren, maar dit bracht de Serviërs niet op andere gedachten. De NAVO vermoedt dat zich in de illegale opslagplaats een grote hoeveelheid wapens, tanks en munitie bevindt.

Uit protest tegen de houding van de Serviërs heeft de NAVO haar verbindingsofficieren teruggetrokken uit Pale, de zetel van de Bosnisch-Servische regering, en de Servische regering beschuldigd van schending van het vredesakkoord van Dayton.

Volgens de opperbevelhebber van de NAVO, generaal George Joulwan, houdt het leger van de Bosnische Serviërs “zich voor 85 procent aan het vredesakkoord”. Hij maakte zich echter zorgen over “trends die me niet bevallen”. (Reuter, AP, AFP)