Buchanan staakt strijd tegen Dole/Kemp

SAN DIEGO, 12 AUG. Een dag voor het begin van de Republikeinse conventie in San Diego, waar Bob Dole en Jack Kemp genomineerd zullen worden als kandidaten voor het Amerikaanse presidentschap en vice-presidentschap, heeft de uiterst conservatieve kandidaat Pat Buchanan zijn strijd opgegeven.

Buchanan riep zijn aanhang gisteren op tot “een tijdelijke wapenstilstand” binnen de partij, om de kans te vergroten dat president Clinton bij de presidentsverkiezingen op 5 november wordt verslagen.

Buchanan, die van de leiding van de Republikeinse partij geen toestemming had gekregen om op de conventie het woord te voeren, hield gisteren een eigen bijeenkomst in Escondida, even buiten San Diego. Ondanks luidruchtige aanmoedigingen van zijn aanhangers om de Republikeinse partij de rug toe te keren, kondigde hij aan de conventie te zullen bezoeken. Hij zei dat het partijprogramma aangeeft dat zijn ideeën over abortus, immigratie en handel nu gemeengoed zijn in de Republikeinse partij. “Het wordt nu een Buchanan-partij.”

Buchanan zei niet met zoveel woorden dat hij op Bob Dole zal stemmen of dat zijn aanhang dat zou moeten doen. Dit voorjaar tijdens de voorverkiezingen maakte Dole zijn rivaal uit voor 'extremist'. Nu zei Buchanan: “Misschien vraagt u zich af waarom ik nog de moeite neem om naar de partij te gaan waarvan de leiders me uitschelden? Omdat het niet alleen hun partij is, maar ook de onze.”

Bob Dole en Jack Kemp werden gisteren door een enthousiaste schare aanhangers ingehaald in San Diego. De stad in het uiterste zuidwesten van Californië stond al helemaal in het teken van de vierdaagse Republikeinse bijeenkomst die er vandaag begint. Zodra vrijdagavond duidelijk was dat Dole had besloten om Kemp te kiezen als zijn tweede man, waren er T-shirts met de tekst Dole-Kemp '96 gedrukt. Inmiddels zijn vlaggen, spandoeken en tekstborden met die woorden overal in de stad te zien, evenals rood-wit-blauwe slingers, ballonnen en reusachtige rozetten.

Dole stelde zich meteen al onafhankelijk op van de conventie, die door conservatieve Republikeinen wordt gedomineerd.

Pagina 5: Clinton blijft voor in de peilingen

Het partijprogramma dat een speciale commissie vorige week heeft opgesteld, en waarover de conventie deze week zal stemmen, pakte op een aantal punten conservatiever uit dan Dole had gewild. In een vraaggesprek met The San Diego Tribune zei Dole gisteren dat hij het programma nog niet heeft gelezen, en dat hij er zich bovendien niet aan gebonden acht. Tegen zijn zin werd uit het programma de formulering geschrapt dat de partij weliswaar abortus wil verbieden, maar dat ze niettemin kiezers tolereert die voor het recht op abortus zijn.

De partijleiding wil voorkomen dat het debat over abortus tijdens de conventie gevoerd zal worden. Twee uitgesproken voorstanders van het recht op abortus, de gouverneurs van Pennsylvania, Tom Ridge, en van Californië, Pete Wilson, hebben de afgelopen dagen te horen gekregen dat ze de conventie niet kunnen toespreken, anders dan aanvankelijk de bedoeling was. Tegelijk wil de partijleiding dat de toon van de conventie niet gezet wordt door toespraken van al te conservatieve Republikeinen, zoals Buchanan. Vier jaar geleden hielden Buchanan en de vrouw van vice-president Quayle tijdens de conventie in Houston redes over hun conservatieve waarden die goed vielen bij de conventie. Maar commentatoren zagen er een teken in dat christelijk rechts de richting van de partij bepaalde, en niet president Bush.

De afgelopen dagen nam opgetogenheid onder de Republikeinen over Dole's keuze voor Jack Kemp als tweede man nog toe door een aantal geanimeerde gezamenlijke optredens van de twee. Kemp toonde zijn talent als enthousiast redenaar, en beloofde zich te zullen voegen naar de opvattingen van Dole.

Zaterdag maakte Dole in het plaatsje Russell (in Kansas), waar hij is opgegroeid, officieel bekend dat Kemp zijn running mate zou zijn. De 61-jarige Kemp, voormalig American football-speler, Congres-lid en minister van Huisvesting onder president Bush, beloofde 'de hele Amerikaanse familie' te zullen vertegenwoordigen. Hij citeerde dominee Martin Luther King Jr., en gaf ook daarmee aan niet alleen op het traditioneel Republikeinse electoraat te mikken. “Bob en ik zullen de steun vragen van iedere Amerikaan, van de stadswijken van New York tot de barrios van Californië.”

President Clinton is deze week met vakantie in de bergen van Jackson Hole, in Wyoming. Woordvoerders van zijn campagne zeiden dat de keuze van Dole voor Kemp aangeeft dat de Republikeinse presidentskandidaat nu al zijn kaarten zet op zijn bekering tot de economische theorie die belastingverlaging als oplossing ziet voor het begrotingstekort. Kemp heeft die theorie altijd bepleit, terwijl Dole tot vorige week betoogde dat eerst het begrotingstekort teruggedrongen moet worden voor van belastingverlaging sprake kan zijn.

De Clinton-campagne beschuldigt Dole ervan te gokken met de toekomst van het land. Hoewel sommige opiniepeilingen nog steeds aangeven dat Clinton zo'n twintig punten voorsprong heeft op Dole, zijn er andere die laten zien dat Dole inloopt. Volgens een peiling van The Washington Post en het tv-station ABC zou 50 procent van de kiezers als er nu verkiezingen waren op Clinton stemmen, tegen 40 procent op Dole, terwijl 10 procent het nog niet weet.

Gisteren hield de Onafhankelijkheidspartij van de zakenman Ross Perot de eerste van twee conventiedagen. In Long Beach, zo'n 150 kilometer ten noorden van San Diego, spraken Perot en ex-gouverneur Richard Lamm van Colorado zo'n 2.000 conventiegangers toe. Allebei zijn ze kandidaat voor de nominatie van hun partij. Per telefoon, post, fax of e-mail kunnen geregistreerde sympathisanten van de partij hun voorkeur uitspreken. De uitslag wordt bekendgemaakt op een tweede bijeenkomst, zondag in Valley Forge, Pennsylvania. Perot, die de partij heeft opgericht en voor een groot deel ook gefinancierd, geldt als de favoriet.

De nieuwe partij bepleit een sluitende begroting, terugdringing van het Amerikaanse handelstekort, beperking van de immigratie en ingrijpende hervorming van het stelsel van financiering van politieke campagnes. Met hetzelfde programma behaalde Perot in de presidentsverkiezingen vier jaar geleden 19 procent van de stemmen.