'Roemenie moet in olie-sector 25.000 banen schrappen'

BOEKAREST, 10 AUG. Roemenië moet zijn omvangrijke olie-sector ingrijpend saneren, wil het land een kans maken om toe te treden tot de Europese Unie (EU). De daarvoor noodzakelijke sluiting van raffinaderijen zou bijna 25.000 banen kosten, ruim tweederde van het totale personeelsbestand in de olie-industrie.

Dit schrijft de Wereldbank in een studie, die gisteren is uitgelekt in de Roemeense krant Evenimentul Zilei (De Gebeurtenis van de Dag). De studie bevat een plan om de gehele industrie in 18 maanden gezond te maken en 24.700 van 37.700 banen te schrappen. Dit jaar zouden al vier raffinaderijen dicht moeten, waarbij 17.200 werknemers op straat komen te staan. De verdere sluiting van raffinaderijen zou nog eens 7.500 mensen hun baan kosten.

De Roemeense regering heeft na de meest recente waarschuwingsstaking op 1 augustus de werknemers in de olie-industrie beloofd dat er geen ontslagen vallen. Bovendien heeft de regering toegezegd dat er voldoende ruwe olie voorhanden is om de capaciteit van de raffinaderijen voor 75 procent te gebruiken. De laatste maanden hebben de raffinaderijen op slechts 30 procent van hun capaciteit gedraaid.

De Roemeense raffinaderijen zijn een overblijfsel van de industrialiseringspolitiek van de in 1989 verdreven dictator Ceausescu. De complexen zijn ernstig verouderd en kampen voortdurend met een gebrek aan aanvoer van grondstof. De staatsimporteur 'Petrolimportexpert' kan zijn schulden aan de exporteurs van ruwe olie niet volledig afbetalen. Volgens de krant Adevarul (De waarheid) moet de importeur zelfs verzoeken om uitstel, voor de afbetaling van een bedrag van 109 miljoen dollar.

De problemen in de olie-verwerking verhullen enigszins de mogelijkheden die Westerse oliemaatschappijen zien in Roemenie, de enige olieproducent van betekenis in Oost- en Midden-Europa. Het Nederlands-Britse concern Koninklijke Shell Groep is bijvoorbeeld actief in het land onder de naam Shell România en heeft vorig jaar een contract van 42 miljoen dollar gesloten voor een gasproject.

Het Nationaal Agentschap voor Minerale Bronnen in Roemenië opende in april van dit jaar een veiling voor de rechten om 15 olievelden in het land te exploreren. Veertien van deze velden liggen in het kustgebied van de Zwarte Zee en zijn 500 tot 2.000 vierkante kilometer groot. De biedingsprocedure sluit op 31 oktober en geeft de winnaars straks recht om 5 jaar lang te zoeken naar olie en - als er olie wordt gevond - nog eens het recht om 25 lang olie te produceren.

Onder de bieders bevinden zich alle grote Westerse oliemaatschappijen, waaronder ook Shell. Shell en het Amerikaanse Amoco deden in 1992 al eens een geslaagd bod op een olieveld. Shell is actief in de omgeving van Ploiesti, ongeveer 100 kilometer ten noordwesten van Boekarest, in een landschap vol vervallen raffinaderijen en ja-knikkers.