De politiek van Dole in hapklare brokken

Voor het eerst is op een Republikeinse conventie de media-operatie omvangrijker dan de strikt politieke kant van het festijn. (Foto Reuter)

WASHINGTON, 10 AUG. Niets laten de organisatoren van de Republikeinse conventie, die maandag begint in San Diego, over aan het toeval. Hun draaiboek bepaalt van minuut tot minuut wat er gebeurt op de vierdaagse partijbijeenkomst. Alles is erop gericht de aandacht van de Amerikaanse televisiekijker te trekken en zo lang mogelijk vast te houden. Want de conventie heeft slechts één doel: de campagne van presidentskandidaat Bob Dole in het hele land een zo krachtig mogelijke impuls te geven.

Het is dan ook niet de bedoeling dat er politieke debatten worden gevoerd, laat staan meningsverschillen worden uitgevochten over heikele politieke kwesties. Ook lange toespraken zijn uit den boze: ze gelden als 'televisie-onvriendelijk', en dus is tien minuten het maximum. En omdat de amusementswaarde van de gemiddelde politicus beperkt is, krijgen ook beroemdheden en gewone Amerikanen (in politiek jargon ook wel 'echte mensen' genoemd) een belangrijke rol in het programma. Niet in levende lijve, maar op videoclips mogen huismoeders, jongeren, kleine ondernemers en sporthelden vertellen waarom ze op 5 november op Bob Dole gaan stemmen.

Het is voor het eerst dat op een Republikeinse conventie de hele media-operatie omvangrijker zal zijn dan de strikt politieke kant van het festijn, erkennen de organisatoren. Het is niet meer een politieke gebeurtenis die veel aandacht van de media zal krijgen, maar een kant-en-klaar tv-programma met veel variatie, amusement en visuele prikkels dat in hapklare brokken aan de networks zal worden voorgezet.

Op de tijden waarop televisiestations hun nieuwsuitzendingen hebben zal het programma in de conventiehal min of meer stilvallen. De gedelegeerden worden dan zolang beziggehouden met huishoudelijke mededelingen of wat muziek. Ook zijn er ieder uur onderbrekingen in het conventie-programma ingebouwd, om de tv-stations de gelegenheid te geven hun reclameboodschappen uit te zenden.

Maar ondanks al die tegemoetkomingen aan de televisie beseffen de grote stations maar al te goed dat er voor spannende televisie toch meer nodig is. De dagen dat er op conventies belangrijke beslissingen werden genomen en spannende stemmingen werden gehouden zijn voorbij. Als de conventie maandag geopend wordt zal de uitkomst al bekend zijn: Bob Dole wordt genomineerd en wie zijn running mate wordt zal het land vandaag te horen krijgen. Over de formuleringen in het partijprogramma zal maandag ook het laatste compromis al gesloten zijn. En omdat alle toespraken zijn opgesteld in overleg met de campagneleiding, zal het verrassingselement daarin ook niet groot zijn. De verwachte hoogtepunten zijn de rede van de populaire ex-generaal Colin Powell, een filmpje over Ronald Reagan en de slotrede van Dole zelf.

De afgelopen decennia volgen steeds minder Amerikanen de conventies nog op de televisie. De drie grote stations NBC, CBS en ABC zullen er dagelijks niet meer dan één uur in prime time aan besteden, en alleen de laatste avond, als Dole zijn grote toespraak houdt, twee uur. De echte liefhebber kan terecht bij CNN, MSNBC en de publieke zender PBS, die er dagelijks vele uren voor zullen uittrekken. De publieke kabelzender C-Span zendt de conventie integraal uit, en stations als MTV en Comedy Central zullen er vanuit hun eigen invalshoeken aandacht aan besteden.

Om echter niet afhankelijk te zijn van wat de verschillende televisiestations besluiten uit te zenden, en vooral ook om te zorgen dat de politieke boodschap niet vertroebeld wordt door ongewenste interpretaties, is de Republikeinse partij voor het eerst in de geschiedenis zover gegaan om zèlf zendtijd tijdens de conventie te kopen.

Dankzij een donatie van 1,3 miljoen dollar van de onderneming Amway, die het hele jaar door reclamespotjes voor de partij maakt, kunnen de Republikeinen hun eigen programma samenstellen dat dagelijks zal worden uitgezonden op de stations USA Network en Family Channel, het kanaal van televisiedominee en voormalige presidentskandidaat Pat Robertson.

Geen conventie kan zonder een feestelijke balloon drop, de kleurige ballonnenregen waarmee de nominatie van de kandidaat gevierd wordt. Tv-producers uitten maanden geleden al hun hun zorgen dat het ruim acht meter hoge plafond van de conventiehal in San Diego voor dit doel veel te laag is: in een fractie van een seconde zouden de rood-wit-blauwe ballonnen beneden zijn en de klassieke televisie-scene voorbij.

Maar inmiddels is voor dat netelige probleem een inventieve oplossing gevonden: op het zelfde moment waarop de netten met balonnen die aan het plafond hangen worden opengetrokken, zullen vanaf de grond duizenden met helium gevulde ballonnen losgelaten worden en omhoog stijgen. Wat alles bij elkaar enkele feestelijke en vooral televisiegenieke momenten moet opleveren.

Een succesvolle conventie kan de campagne van een kandidaat vaart geven, en zijn bekendheid en populariteit vergroten.

Dole heeft dat zeker nodig, want niet alleen ligt hij in de meeste opiniepeilingen vijftien tot twintig procentpunten achter op Clinton, veel kiezers hebben nog altijd geen idee wie hij precies is en wat hij als president zou doen.De beste kans om dat uiteen te zetten krijgt Dole donderdagavond, in de rede waarmee hij zijn nominatie aanvaardt.

Maar terwijl alle programmapunten van de conventie minutieus geörkestreerd zijn, blijft dit cruciale onderdeel een onzekere factor. Voor grote zalen is Dole meestal geen begenadigd spreker en letterlijk uitgeschreven toespraken boezemen hem grote weerzin in. Zelden kan hij de verleiding weerstaan zijn tekst te verlaten en wat te improviseren, en lang niet altijd pakt dat goed uit.