Vaker noodweer in Spanje

Het noodweer bij het Spaanse bergdorpje Biescas, dat leidde tot de ramp op camping Las Nieves, was niet uitzonderlijk. Volgens de opgave van de Spaanse meterologische dienst viel in het gebied ongeveer 150 mm regen in een paar uur, een hoog maar niet uitzonderlijk getal. De officiële meting werd een tiental kilometer verderop gedaan, maar volgens het Nederlandse KNMI zal bij Biescas zelf niet meer dan 200 mm zijn gevallen.

Voor Nederlandse begrippen is 200 mm regen (dat wil zeggen 200 liter water per vierkante meter) in een paar uur wel uitzonderlijk veel. Volgens de KNMI-statistieken is de kans dat er hier in twee uur meer dan 45 mm valt, één keer per honderd jaar. In Middellandse-Zeegebied komen dergelijke zware stortbuien volgens het KNMI wel vaker voor.

De autoriteiten in het gebied hadden deze week ook al gewaarschuwd voor deze buien. Ze ontstaan als vochtige warme lucht botst met koelere lucht afkomstig uit Noord-Europa. Zeker als de warme lucht daarbij langs bergen omhoog wordt gestuwd, kan er veel regen vallen. De meeste van deze buien vallen overigens aan het einde van de zomer of in de herfst. Het record stamt uit 1940. Toen viel in het Franse Pyreneeëndorp Lallou 840 mm in 24 uur, meer dan gemiddeld in Nederland in een heel jaar.

Bij de ramp in 1992 bij Vaison-la-Romaine in Zuidoost-Frankrijk waarbij in totaal 53 mensen omkwamen, viel 450 mm in een paar uur. Gisteren nog moesten in Cortina d'Ampezzo, in Italiaanse Alpen bijna honderd mensen worden geëvacueerd omdat regen en onweer een aardverschuiving hadden veroorzaakt en tientallen huizen vol met modder en stenen spoelden.

Campings in bergachtige gebieden zijn meestal erg kwetsbaar voor dit soort overstromingen, omdat ze vaak worden aangelegd in of langs de beddingen van rivieren en beken. Daar is de grond het vlakst en zacht genoeg om haringen in de grond te plaatsen. Daardoor bevinden zich veel mensen in kwetsbare behuizingen precies op het punt waarnaar het meeste water toevloeit. In Le Grand Bornand in de Franse Alpen, 40 kilometer ten oosten van Annecy, kwamen in juli 1987 op een camping 23 mensen om, toen door onweer en stortregens de rivier de Borne uit zijn oevers trad.

Ook camping Las Nieves was aangelegd aan het einde van een bedding, en wel van de meestal droogliggende beekje Arás, die onder meer het water van de bergen Pico de Asún (1.624 m.) en Peñas de Aso (2.197 m.) afvoert naar de rivier Gâllego. De camping zelf ligt op 860 meter hoogte. Een Spaanse krant schreef gisteren dat de eigenaar van Las Nieves al gewaarschuwd zou zijn tegen calamiteiten bij hevige regenval. De gekanaliseerde beek en de provisorische dammetjes die er waren aangelegd om de stroom te beheersen zouden onvoldoende bescherming bieden. Volgens de regionale autoriteiten voldeed de camping aan alle wettelijke voorschriften die onder meer verbieden een camping aan te leggen in een gebied dat regelmatig de kans loopt te worden overstroomd. Een vergelijkbare vloed was in Biescas nog niet eerder voorgekomen. “Er is al tientallen jaren geen water meer in de Arás geweest, zelfs niet in het voorjaar wanneer de sneeuw op het bergmassief smelt”, zo meldden gisteren inwoners.

De afgelopen tien jaar zijn in Europa door overstromingen en aardverschuivingen na zware regenval regelmatig veel mensen omgekomen.

1987: in juli in Noord-Italië meer dan 50 doden en in de Franse alpen 23 doden, in oktober in Noord-Oost Spanje 15 doden.

1988: in maart in Zuid-Duitsland 13 doden, in juli in Baskenland 14 doden, in oktober bij Nîmes in Zuid-Frankrijk 10 doden.

1989: in november na stortbuien in Andalusië en Valencia (Spanje) 10 doden.

1992: in september bij het Franse plaatsje Vaison-la-Romaine 53 doden.

1993: in spetmeber in Zuid-Frankrijk 10 doden.

1994: in augustus in Moldavië minsten tien doden, in oktober in Noord-Oost-Spanje 9 doden, in dezelfde maand in Griekenland 14 doden, in november in het Italiaanse Piemont aan 72 doden.

1995: in januari in Noord-Frankrijk 20 doden.