Opgesmukt Velp wil Europa's mooiste zijn

Een internationale jury, op zoek naar het mooiste dorp van Europa, bezocht gisteren Velp. In koetsen reden ze langs 1.600 bakken met zonnebloemen. En het dorp maakte indruk. “Wat is het hier groen hè?”

VELP, 9 AUG. De inzittenden van de koetsen kijken om zich heen en schrijven in kleine notitieboekjes. Magda Rodriques uit Portugal is een van hen. Tussen haar lange wimpers staan twee grote, vermoeide ogen. Tien dagen is ze al onderweg; tien lange dagen van hartelijke verwelkomingen, vriendelijke woorden, urenlange rondritten en copieuze maaltijden in dure restaurants. En ze moet nog minstens een week bus in, bus uit, handen schudden, toosten en trouwhartig noteren. Met moeite onderdrukt ze een geeuw.

Niets mag de internationale jury van de Entente Florale ontgaan. In drie weken bezoekt het gezelschap negen dorpen en negen steden in heel Europa om uiteindelijk in september uit te maken welke van die dorpen en steden zich de mooiste van Europa mag noemen. Vandaag is het de beurt aan de stad Breda, gisteren was het gezelschap op bezoek in het Gelderse Velp, kerkdorp van de gemeente Rheden.

Velp, dat wordt de jury al snel duidelijk, heeft er werk van gemaakt. Er staan 1.600 plastic bakken met zonnebloemen langs de route en langs de Vijverlaan paraderen medewerkers van de gemeentelijke buitendienst in kostuums uit vroeger tijden. Het hoogtepunt van de rondrit zijn de twee koetsen uit de vorige eeuw, waarin elk jurylid zich moet voelen als koningin Beatrix op Prinsjesdag - de inwoners van Velp zwaaien uit alle macht, het terugwuiven kan beginnen.

De Entente Florale wordt sinds 1975 jaarlijks georganiseerd. En wordt jaarlijks groter. De organisa- tie is in handen van een overkoepelend comité, terwijl agrarische produktschappen en bureaus voor toerisme in elk van de deelnemende landen de concrete uitvoering van de competitie verzorgen. Velp is uitgekozen vanwege de “kwaliteit van de groene ruimte, de relatie met het omliggende landschap en de gezamenlijke inspanning van burgers, gemeente en bedrijfsleven”, zo vermeldt het persbericht.

Jury-voorzitter Willy de Puysseleyr uit België kan dat allemaal beamen. “Het is hier groen hè”, zegt hij ten overvloede. De jury is niet van plan veel los te laten. Waartoe dient anders het weekeinde in Hongarije om de winnaar te bepalen? Toch niet als een leuk uitje? Nee, zegt De Puysseleyr, we moeten nog heel wat vergaderen voor we weten wie er wint. Of Velp kansen maakt? Ach, zegt de juryvoorzitter, elk van de negen dorpen maakt kansen. Maar, vindt hij, het Gelderse dorp heeft er in ieder geval veel werk van gemaakt. Want dat dorp in Portugal ... En daar zwijgt De Puysseleyr diplomatiek.

Meneer Yoshi Takishima uit Japan maakt foto's. Hij is van de Flower Association of Japan en loopt met de jury van de Entente Florale mee als waarnemer: in Japan werkt men aan een dergelijke competitie en waarom niet gekeken hoe anderen dat doen. Maar Takishima heeft meer oog voor de verschillende bloemperken langs de weg en in de tuinen dan voor het werk van de jury. Met het fototoestel in één hand en een notitieblok plus pen in de andere gaat hij zijn eigen gang. Af en toe moet hij door een jurylid in de goede richting worden gedirigeerd. Buigend sluit hij zich dan weer aan.

Takishima werd nog wel apart welkom geheten door burgemeester Koek in de oranjerie van kasteel Middachten in De Steeg, waar de jury rond twee uur met zijn werk begon. Koek legde uit dat Velp gelegen is aan de rand van “The National Park Ve-lu-we-zoom”, tussen het heuvelachtige gebied van de Veluwe en de IJsseldelta. Daarna is het tijd om de touringbus in te stappen voor de eigenlijke rondrit door Velp. Het dorp heeft de afgelopen weken hard aan zijn uiterlijk gewerkt. Met grote borstels heeft de plantsoenendienst mechanisch al het onkruid verwijderd. De straten zijn geveegd, de perken geharkt.

De eerste stop is bij de Beekhuizenseweg, waar de Rozendaalse en de Beekhuizense Beek ontspringen. Velp telde vroeger een aantal graan-, papier- en oliemolens, zegt een gids. Ze legt uit dat Velp veel in de hand wil houden, maar niet alles: dat dode hout, zo zegt ze, laten we met opzet liggen om de kringloop van de natuur niet te verstoren. Dat de jury dus wéét dat die dode bomen en takken in het bos thuishoren.

In een van de villawijken van Velp belandt de jury op de thee bij de familie Kuiper. Al vijfentwintig jaar woont de familie in een huis naar een ontwerp van de architect Rietveld. Interieur en exterieur zijn aan het huis aangepast. In het huis staan de bekende stoelen, om het huis ligt een tuin zoals die door Rietveld is bedacht: veel gras en perken in vierkanten van bepaalde afmetingen. De heer Kuiper heeft veel tijd gestoken in het herstel van de tuin, die helemaal verwaarloosd was toen het gezin hier kwam wonen. De tuin heeft de bijzondere belangstelling van mevrouw Jenny Hodder uit Engeland, een oudere vrouw in een fleurige blouse en een watergolfkapsel. Mevrouw Hodder is tevens lid van de vereniging Britain in Bloom en laat zich tijdens de thee alles over het exterieur vertellen. Geïmponeerd knikt ze af en toe. Terug in de bus klaagt ze tegen een mede-jurylid dat het gras zo groen was. “Ik vraag me werkelijk af waar om ik het thuis niet zo groen kan krijgen als deze mensen.”

Wethouder Alberse kijkt het allemaal minzaam aan. De hele happening kost de gemeente slechts een paar duizend gulden, zegt hij. “De meeste werkzaamheden konden worden betaald uit het vaste budget voor het onderhoud van groen en wegen. Daar geven we jaarlijks twee miljoen gulden aan uit, die paar duizend gulden vallen daar bij in het niet.” De competitie is goed voor de naamsbekendheid van het dorp, meent Alberse. “Stel dat we winnen, dan is toeristisch gezien een opsteker. Je kunt een bord bij de gemeentegrenzen zetten met de mededeling dat je het mooiste dorp van Europa bent.”