Kroaten en moslims ruziën over opheffing van Herceg-Bosna

SARAJEVO, 9 AUG. De Bosnische moslims en de Bosnische Kroaten zijn er gisteren niet in geslaagd overeenstemming te bereiken over de opheffing van de eenzijdig door de Kroaten uitgeroepen 'republiek' Herceg-Bosna.

De Amerikaanse gezant John Kornblum had gehoopt gisteren met de moslims en de Kroaten een politiek akkoord te bereiken over de integratie van Herceg-Bosna in de moslim-Kroatische federatie. Hij hoopt op zo'n akkoord voordat eind volgende week de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Warren Christopher, in Genève gaat praten met de leiders van Bosnië, Kroatië en Servië.

Maar zelfs een principe-akkoord bleef uit. De zichtbaar teleurgestelde Kornblum gaf gisteren beide partijen de schuld van de mislukking. De Bosnische Kroaten hadden gisteren een plan moeten indienen voor de ontmanteling van Herceg-Bosna en de integratie van die 'republiek' in de structuren van de moslim-Kroatische federatie. De moslims van hun kant moeten een groot deel van de bevoegdheden van de centrale Bosnische regering overdragen aan de instituten van de federatie. Beide partijen bleven op het overleg van gisteren, dat ook werd bijgewoond door de Kroatische minister van Buitenlandse Zaken, Granic, in gebreke en zelfs een wederzijdse bereidverklaring bleef uit.

De president van de federatie, de Kroaat Kresimir Zubak, zei dat de moslims trachten de overdracht van gevoegdheden van de centrale regering aan de federatie-structuren te voorkomen. De moslims ontkenden dat en gaven de Kroaten de schuld. Volgens de Bosnische vice-president, Ganic, en premier Muratovic hebben de Kroaten zelfs niet willen zeggen dat Herceg-Bosna verdwijnt. Muratovic zei dat ze die opheffing afhankelijk willen maken van een aantal andere zaken.

Herceg-Bosna werd in 1991 eenzijdig door de Bosnische Kroaten uitgeroepen. In februari 1994 kwam het onder Amerikaanse druk en na een tien maanden durende oorlog tussen de moslims en de Kroaten tot de vorming van de moslim-Kroatische federatie. Dat akkoord voorzag in de ontmanteling van Herceg-Bosna, maar meer dan twee jaar later is zelfs nog geen begin gemaakt met die ontmanteling.

De opheffing van Herceg-Bosna moet haar beslag krijgen voor de verkiezingen van 14 september. In juli beloofde de Kroatische president, Tudjman, dat de Kroaten zouden meewerken en vandaag een week geleden, toen hij naar Washington was ontboden naar aanleiding van de bestuurscrisis in Mostar, verbond hij aan die beloofde opheffing zelfs de datum 8 augustus, gisteren.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft gisteren kritiek geuit op Kroatië en Servië wegens hun gebrek aan medewerking bij de uitlevering van mensen die van oorlogsmisdaden worden verdacht. Beide landen werden bedreigd met sancties als ze blijven weigeren met het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag samen te werken. (Reuter, AP, AFP)