Bouw en transport kopen vaakst om

DEN HAAG, 9 AUG. In bouw- en transportondernemingen worden vaker dan in andere branches steekpenningen betaald voor het verkrijgen van opdrachten of overheidsvergunningen.

Dat blijkt uit onderzoek van het bureau Inter/View in opdracht van de forensische accountantsgroep van Coopers & Lybrand naar criminaliteit bij bedrijven. Volgens het onderzoek geeft 36 procent van de ondervraagden in alle bedrijfstakken aan dat steekpenningen worden betaald. In de bouwbranche en de transportwereld stellen werknemers dat dit 'vaak' voorkomt.

Coopers & Lybrand liet het onderzoek onder vijfhonderd Nederlandse bedrijven dit jaar uitvoeren naar aanleiding van de conclusies van de parlementaire enquêtecommisie opsporingsmethoden. Daarin werden bedrijfstakken als horeca, transport en de bouw als criminaliteitgevoelige branches beschreven.

Tweederde van de bedrijven is de laatste vijf jaar geconfronteerd met criminaliteit. Daarvan ging het in de helft van de gevallen om diefstal van bedrijfseigendommen door mensen van buiten de onderneming. Veertien procent betrof diefstal door eigen werknemers. Verder werden bedrijven onder meer geconfronteerd met fraude door zakenrelaties (13 procent), fraude door eigen werknemers (12 procent), diefstal van bedrijfsgegevens door eigen werknemers en afpersing (2 procent).

Opvallend is dat niet altijd aangifte wordt gedaan. Wel is dat het geval bij diefstal van bedrijfseigendommen door mensen van buiten. Bij de overige vormen van criminaliteit liggen de aangiftepercentages onder de vijftig procent. Bedrijfsspionage wordt vrijwel nooit aangegeven. Als redenen om geen aangifte te doen van diefstal, fraude of afpersing werd gegeven dat al interne maatregelen zijn genomen (64 procent), dat de politie er toch niets aan kan doen (53 procent), dat aangifte doen te omslachtig is (37 procent) en dat bedrijven dergelijke zaken liever niet naar buiten brengen (27 procent). Ook geven sommige bedrijven hun werknemers niet altijd aan omdat dit slecht is voor de carrière van de fraudeur.

Met name fraude door werknemers en zakenrelaties veroorzaakt veel schade voor bedrijven, zo blijkt uit het onderzoek. Bijna de helft van de bedrijven zegt forse tot zeer forse schade te hebben opgelopen. Vijf procent van de bedrijven die met criminaliteit werden geconfronteerd leden zoveel schade dat risico ontstond voor hun continuïteit.

Verder is opvallend dat vrijwel geen enkel bedrijf de komende twaalf maanden rekening houdt met een onderzoek naar één van de vormen van criminaliteit. Diefstal van eigendommen lijkt veel bedrijven wel aannemelijk.

De onderzoekers concluderen verder dat tweederde van de ondernemingen geen concrete maatregelen neemt met betrekking tot nieuw personeel en nieuwe zakenrelaties. Daarbij gaat het om vragen naar een bewijs van goed gedrag, screening of een systematische beoordeling van het personeel van het catering- of schoonmaakbedrijven of nieuwe leveranciers, bankiers of adviseurs.