Dineren in de Amsterdam Arena; Iedereen een vip

De tijd dat een voetbalstadion bestond uit een veld en tribunes is verleden tijd. De Amsterdam Arena, die volgende week de poorten opent, biedt onderdak aan enkele exclusieve restaurants, een sociëteit in Engelse stijl, een kroeg en nog eens 57 'uitgiftepunten' voor hapjes en drankjes. Bovendien is een aantal Ajaxspelers van plan ook een café te gaan exploiteren.

Bij de ingang van de Amsterdam Arena zullen alle bezoekers gefouilleerd worden. De veiligheidsfunctionarissen zijn geïnstrueerd om niet alleen naar wapens te zoeken, maar ook naar meegebrachte etenswaren. Elk broodje kaas, elk blikje frisdrank nemen zij in beslag. “Wij hebben onze eigen uitgiftepunten”, verklaart een woordvoerster van de Arena. “Het is de bedoeling dat mensen een hele dag bij ons vertoeven en daar hoort eten en drinken bij. In Disneyworld mag je ook geen eigen eten meenemen.” Maar de Arena is toch een voetbalstadion? “Nee”, zegt ze, “het is een evenementenpaleis”.

In het blad Amsterdam Arena wordt de nieuwe thuisbasis van Ajax aangeduid als 'multifunctioneel megatheater'. Een omschrijving waar Joop van den Ende jaloers op zou worden, ware het niet dat Endemol Entertainment pal naast de Arena een eigen theater neerzet om mee te profiteren van het 'unieke, familie-brede leisure concept' dat het stadion en de directe omgeving moet omtoveren tot een pretpark met allure. Ook Mojo (popconcerten) en Pathé (bioscopen) hebben reeds ruimte besproken voor eigen gebouwen. Zo verrijst voor het stadion een enorme boulevard (met winkels, kantoren en hotels) die de Arena wat multifunctionaliteit betreft naar de kroon zal steken.

In het voetbalstadion nieuwe stijl lopen de suppoosten (of liever: stewards) rond in maatkleding van modehuis Oger. Niet alleen tijdens de wedstrijden (slechts op zo'n dertig avonden per jaar) maar ook bij een popconcert, een modeshow of een avondje opera. Hans Verhaaf, manager commerciële en culinaire zaken van Amsterdam Arena Culinair (65 vaste medewerkers) dat de catering verzorgt en de diverse party-locaties in het stadion verhuurt: “Een voetbalstadion kan al lang niet meer draaien op voetbal alleen. Dat geldt niet alleen voor de Arena, maar ook voor de Kuip en voor het toekomstige Gelderlandstadion in Arnhem. Terwijl pa naar de wedstrijd kijkt, zal ma kunnen winkelen op de boulevard of met de kinderen een kijkje kunnen nemen in het Ajax-museum. Daarna kan de hele familie nog een show meepakken bij Joop van den Ende. Het voetbal wordt ingebed in allerlei ander amusement, dat is duidelijk de trend voor de toekomst. Daarnaast is de exploitatie van de avonden dat er geen voetbal is voor het moderne stadion inmiddels van cruciaal belang geworden.”

Naast de dertig voetbalavonden zijn er gemiddeld nog zo'n dertig avonden per jaar dat de Arena het podium vormt voor een big event. Dat kan een concert zijn van Tina Turner, een optreden van het Concertgebouw-orkest of een opvoering van Verdi's opera Nabucco. Door het sluitbare stadiondak kan de Arena probleemloos veranderen in een concertzaal.

Op de voetbalavonden, waarop alle plaatsen in principe worden bezet door vaste kaarthouders, is het Arenapubliek ingedeeld in categorieën op een manier die doet denken aan de rangordes in het leger. De top van de piramide wordt gevormd door de 640 man van de A-categorie. Zij zien de wedstrijd vanuit een skybox of een founders-loge, een speciale ruimte voor de gasten van de acht grote bedrijven die de status hebben van super-sponsor.

De A-categorie heeft twee restaurants tot haar exclusieve beschikking: De Serre en de Arena Lounge. Een team van 's lands beste koks (vele werken in een restaurant met Michelin-ster) verzorgt daar bij toerbeurt menu's op topniveau, bij voorkeur geinspireerd op de regio van herkomst van de bezoekende ploeg. Verhaaf: “Als Ajax tegen een buitenlandse club speelt, zijn we van plan topkoks uit dat land naar ons restaurant te halen. Afwisseling, dat is waar het hier om gaat. Je houdt mensen vast door ze steeds te verrassen met nieuwe culinaire initiatieven. Wel krijgen de 'founders' en de skybox-houders ruim voor de betreffende wedstrijd een fax met alle menu-suggesties.” De A-status gaat niet gepaard met een verplicht kledingvoorschrift, maar de betrokkenen kunnen hun Oger-pakken beter thuis laten als ze niet door hun buurman willen worden aangezien voor suppoost.

Een etage lager zit de B-categorie, een groep van dertienhonderd man die we in legertermen de officieren zouden kunnen noemen. Dit zijn de houders van een business-seat. Ook zij hebben een eigen restaurant, maar worden niet aan tafel bediend en moeten (na betaling van 110 gulden) zelf met het bord naar het buffet. Wel komt er voor de houders van business-seats een aparte business-club, de ABA (Ajax Business Associates) Lounge, een in geolied hardhout uitgevoerde sociëteit in Engelse stijl.

De C-categorie bestaat volgens Verhaaf uit 'mensen als Youp van 't Hek en Freek de Jonge'. “Maar ook een marktkoopman of een directeur uit het bedrijfsleven kan deel uitmaken van deze groep van 1200 hard-core Ajax-fans.” De C-groep buffetteert voor 98,50 gulden tegenover de hoofdtribune in het prachtige Panorama-restaurant en heeft bovendien nog een kroeg tot zijn beschikking die gebouwd is op een vide tussen twee omlopen in. De D- en de E-categorie, alsmede de seizoenkaarthouders, de gewone toeschouwers kortom, zijn aangewezen op de 57 'uitgiftepunten' van de publieks-catering (ondermeer MacDonalds en New York Pizza) waarvoor Arena Culinair 'een geheel nieuw concept' ontwikkelde dat ervoor zal zorgen dat ook deze 47.000 bezoekers kunnen genieten van 'snacks van topkwaliteit'. Want ook de gewone bezoekers zijn volgens dat concept VIP's. Maar omdat het overzicht natuurlijk niet verloren mag gaan, spreekt men van 'VIP's van verschillende rangen en standen'.

Bij die 57 'uitgiftepunten' kan overigens niet met contant geld worden de betaald. Om af te rekenen moet de bezoeker een plastic kaart met een waarde van 10, 25 of 50 gulden uit een automaat halen. Doel hiervan is een snelle bediening. Maar bij een try out afgelopen zaterdag, waarbij de Arena voor de helft met publiek gevuld werd, stonden er desondanks lange rijen voor de buffetten.

De overige 300 avonden per jaar (als er geen voetbal is of een big event) ademt de Arena een geheel andere sfeer. Dan kan iedereen (“wel reserveren natuurlijk”, zegt Verhaaf) een vorkje prikken in de kwaliteitsrestaurants, al zal daar dan niet worden gekookt door het team van roulerende topkoks. Op de 'gewone' avonden presenteert chef-kok Marco Coppens (afkomstig van restaurant Excelsior in hotel L'Europe) een vast menu met zowel klassieke gerechten (eendelever, kaviaar, zeetong, tournedos) als modernere composities als 'langoustinestaartjes uit de wok met rode biet, shiitake en chips van granny smiths' en 'mediterrane lasagne van gegrilleerde aardappel en zeevis met een saus van olijfolie, tomaat, basilicum en rouille'. Een lunch van drie gangen in de Arena Lounge zal 59,50 gulden kosten, een diner (vier gangen) 87,50 gulden. Verhaaf: “Onze doelstelling is om met dit restaurant tot de top-5 van Amsterdam te gaan behoren.” Dat betekent in de huidige culinaire rangorde minimaal één ster. Dat zou een wereldprimeur zijn, een voetbalstadion met Michelin-ster.

Ook kan dagelijks een consumptie worden genuttigd in het eind dit jaar te openen 'voetbalcafé' van (onder voorbehoud, zo moet uitdrukkelijk worden vermeld) de gebroeders de Boer, Marc Overmars en Frenk Rijkaard. Het idee voor een voetbalcafé werd opgedaan in Londen waar de bar Soccer Planet veel succes heeft. Verder is er (ook vanaf eind dit jaar) het genoemde Ajax-museum.

Op de 300 'gewone' dagen, zo hoopt Verhaaf, zal het stadion tevens onderdak bieden aan feesten en partijen waarbij de cateraars van Arena Culinair ervoor zorgen dat het de gasten aan niets zal ontbreken. “Het lijkt wel alsof iedereen die nu een locatie zoekt om zijn zakelijke relaties te ontvangen zich tot de Arena wendt”, zo meldt Arena Magazine. “De boekingen stromen inderdaad binnen”, zegt Verhaaf. “Op een van de omlopen komt een feest van een grote bouwmarkt voor 8300 man, er komt een gala van voetbaltrainers voor 2500 man, allerlei grote beurzen, noem maar op. We zijn nog in de slag voor de organisatie van een serie grote modeshows en ter ere van de première van een opera die in de planning zit, serveren we een diner op de grasmat voor 5000 man.

Daarnaast zijn er de boekingen voor privé-feesten en trouwerijen. We hebben nu boekingen binnen voor vier huwelijken en voor vier joodse feesten, want we zijn erg goed in het bereiden van kosjere maaltijden. Al met al komen er de laatste maanden per week zo'n twintig aanvragen binnen voor feesten, cocktails en partijen. Het merendeel hiervan betreft echter business-to-business-activity's.” Wat de huwelijken betreft maakt Verhaaf een kanttekening: “Paren die elkaar het ja-woord willen geven op de middenstip kunnen niet terecht in de Arena. Het stadion is namelijk geen officiëel 'huis der Gemeente'. Dat betekent dat de burgelijke stand dergelijke huwelijken niet inschrijft. Wie echter zijn trouwfeest bij ons wil komen vieren, is van harte welkom.”

De festiviteiten rond de opening van het multifunctionele megatheater (vanaf 14 augustus) onderstrepen de grote ambities van de Arena. Het feest zal maar liefst 12 dagen duren en biedt een bonte optocht van topartiesten, verrassingen, onthullingen, bungy-jumpers en voetbalwedstrijden. De slotavond is tegelijkertijd de finale van de Amsterdamse Uitmarkt. Een beter voorbeeld van multifunctionaliteit is nauwelijks denkbaar. Hooligans op de Uitmarkt, cultuurfreaks in het voetbalstadion: in de nieuwe wereldorde (iedereen een VIP) is dit de normaalste zaak van de wereld. Er is daarin alleen geen plaats meer voor de jonge vader die zijn opgroeiende zoontje een keer wil trakteren op een voetbalwedstrijd. Noch voor het groepje studenten dat het eind van de tentamenperiode wil vieren door een wedstrijdje te pakken. Alle plaatsen zijn immers al vergeven.