'Bekomen van een overdosis aan muziek'

Martin Fondse componeert jazz en speelt piano. Hij houdt van Bach, Madonna en de onspeelbare muziek van Nancarrow. Fondse is net terug van een “louterend verblijf” in de New-Yorkse jazz-scene. Vanavond treedt hij op in Den Bosch.

“De vraag die je telkens gesteld wordt is: Are you a straight ahead Musician? Er is een verschrikkelijke scheiding tussen musici van uptown en die van downtown, nog erger dan de tegenstelling die je hier vroeger had tussen zogenaamde BIM-muzikanten en die van de conservatoria. Straight ahead zijn de musici die een doorwrocht soort bebop spelen. 'Die' from downtown zijn volgens hen mensen die hun instrument niet kunnen vasthouden en er alleen maar boeren en scheten op laten. Gelukkig zijn er ook zogenaamde crosstown ensembles, maar als je daar in speelt ben je eigenijk niet helemaal fris.”

Componist/pianist Martin Fondse (Tholen, 1967) studeerde in Arnhem en aan de Musikhochschule in Keulen. Hij schreef voor harmonie-orkest en kindermusicals maar ook voor professionele ensembles zoals The German Jazz Orchestra en het Meridian Arts Ensemble in New York. Daarnaast was en is hij actief met zijn 'oktemble' De 8-Baan dat vorig jaar de cd 8 x g! presenteerde. Dit voorjaar verbleef hij in New York en dat was een louterende ervaring.

“De eerste maand heb ik als een onverzadigbare spons alles opgezogen. Ik rende van hot naar her en hoorde soms wel drie concerten op een dag. Tot ik er letterlijk ziek van werd, wat wel vaker schijnt voor te komen, men noemt het de 'New York fever', een overdosis aan muziek. Ik ben het toen rustiger aan gaan doen, heb een keyboard gekocht en ben aan het werk gegaan.”

Fondse's voornaamste houvast was een afspraak met componiste Carla Bley, maar die bleek in New York onvindbaar. Hij nam daarom lessen bij andere musici maar ontdekte dat je beter een 'musician from Amsterdam' kan zijn dan iemand die gekomen is om iets te leren.

“Als je je als student presenteert gaat het gelijk over geld. 'Goed, kom maar langs, dat is 100 dollar per uur.' En vaak ben je als dat uur voorbij is niet zoveel wijzer geworden. Als je je voorstelt als collega krijg je vaak veel meer informatie. De musici zijn er over het algemeen opener dan hier. Je stapt na afloop van een concert op iemand af, vertelt wat je wilt en dan is een afspraak vaak snel gemaakt.

“Bassist Mark Dresser staat bekend als iemand met een heel expliciete mening en dat bleek ook het geval. Hij luisterde naar mijn cd en gaf daar heel kritisch commentaar op. Aan zo iemand heb je iets. De 'les' die ik kreeg van pianist Kirk Nurock ging minder over muziek dan over hoe je als mens kunt overleven en dat is in een stad als New York heel nuttig.

“Wat me erg is opgevallen, is dat ook musici met een hoge status 'very grateful' zijn voor elke schnabbel die ze 'mogen' spelen, Ze nemen ook een musical serieus, en spelen op een feestje even intens als wanneer ze bezig zijn met hun eigen muziek. Ik heb zelf trouwens ook op bruiloften gespeeld en doe dat weer als het nodig is. Ik ken ontzettend veel liedjes en probeer het voor mezelf zo leuk mogelijk te houden.”

“Ik hou van de cello-suites van Bach gespeeld door Rostropovitsj, maar ook van de manier waarop gitarist Bill Frisell Live to tell van Madonna speelt. De stukjes filmmuziek van Raymond Scott zijn me even lief als de bijna onspeelbare composities van Conlon Nancarrow. Ik heb dus nogal een brede smaak en daar hebben sommige mensen moeite mee. Ze vinden dat ik geen stelling neem.”

Tot 17 augustus leidt Fondse een workshop van de Stichting Buitenkunst, een week daarna vertrekt hij voor drie maanden naar Kopenhagen op uitnodiging van de stichting Pépinières Européennes, en in februari 1997 vervolgt hij zijn verblijf in New York.

“Ik ben een stuk relaxter uit Amerika teruggekomen dan ik erheen ging. Je moet je niet laten opjutten, je niet in de stress laten jagen. Het komt wel, zo blijkt. Ik word tegenwoordig gevraagd en dat is een heel prettig gevoel.”

Vanavond treedt Martin Fondse met zijn 'oktemble' 8-baan op op het festival De Boulevard in Den Bosch. Cd: Martin Fondse Oktemble De 8-Baan: 8 x g ! (Rollercoaster 50901). Distr. PIAS.