Wie betaalt het nieuws?

Infographic: Verhouding tussen verkoopprijs en advertentie- inkomsten in percentages.

De Nederlandse dagbladen zien hun advertentie-inkomsten weer stijgen, van 1.441 miljoen gulden in 1993 tot 1.631 miljoen vorig jaar. De jaren voor 1993 daalde het advertentievolume door de economische teruggang en - vooral - de opkomst van commerciële televisie. Maar de televisie-ondernemers hebben zichzelf in de vingers gesneden. Er zijn nu zó veel zenders, dat het zapgedrag navenant is toegenomen. Adverteerders kunnen hun doelgroepen daardoor slechts met moeite bereiken.

Vergeleken met andere landen waar veel kranten worden gelezen, zijn de Nederlandse dagbladen slechts in beperkte mate afhankelijk van advertenties. In Noorwegen, Finland, Denemarken en Nederland zijn de inkomsten die de krantenuitgevers behalen voor ongeveer de helft afkomstig van reclame. De rest komt uit de losse verkoop en de abonnementen. In de Verenigde Staten is die verhouding geheel anders: daar bepalen de advertenties 85 procent van de inkomsten.

In de Noordse landen en Japan worden de meeste kranten gelezen. In Noorwegen - nummer één op de ranglijst - werden in 1995 zeshonderd kranten per duizend inwoners verkocht. In Zweden en Finland waren dat er 464. In Japan lazen 576 van de duizend mensen een dagelijks een krant en in Nederland 310 (vergeleken met 307 in 1991). Ondanks de opkomst van de televisie zijn de Nederlanders dus toch meer kranten gaan lezen.

    • Arlen Poort