Tokio wijst management banken terecht

TOKIO, 7 AUG. De Japanse centrale bank zal een aantal grote commerciële banken van het land te kennen geven dat ze de bedrijfsvoering van hun buitenlandse vestigingen dienen te verbeteren “om een tweede Daiwa-incident te voorkomen”. Dit heeft een woordvoerder van de bank gisteren meegedeeld.

De aanwijzing is het resultaat van een onderzoek bij de Amerikaanse vestigingen van tien Japanse banken waarbij grote gebreken aan het licht zijn gekomen. Vorig jaar kwam bij de Amerikaanse vestiging van de Daiwa Bank een verlies van 1,1 miljard dollar aan het licht dat een obligatiehandelaar in een periode van elf jaar had opgelopen. Als oorzaak voor het schandaal werd destijds gewezen op de afwezigheid van interne controle op zijn transacties. De handelaar hield zelf de boekhouding van zijn transacties bij.

De centrale bank constateert in haar onderzoek dat de scheiding tussen de effectenhandel en de interne boekhouding onvoldoende is en dat bij een “niet onaanzienlijk aantal vestigingen het risico-management dient te verbeteren”. Verder meldt de centrale bank dat bij sommige vestigingen het “bewustzijn” aangaande risico-management onvoldoende was en dat er verbeteringen mogelijk zijn in het beveiligen van de computersystemen die bij de handel worden gebruikt. De centrale bank wil geen details geven over individuele banken waar gebreken boven water zijn gekomen.

Het onderzoek heeft afgelopen winter plaatsgehad, nadat in september het schandaal bij de Daiwa Bank aan het licht kwam. Inspecteurs van de centrale bank hebben persoonlijk gedurende een aantal maanden de kantoren in New York doorgelicht. De Amerikanen hebben Daiwa inmiddels gedwongen de Amerikaanse markt te verlaten. De vestigingen zijn overgenomen door de eveneens Japanse Sumitomo Bank. De Japanse centrale bank wil de Japanse banken er dan ook op wijzen dat een versterking van het risico-management “noodzakelijk is voor het versterken van de internationale concurrentiekracht”.

Volgens analist Paul Heaton van Deutsche Morgan Grenfell heeft alleen de Daiwa Bank zelf een les geleerd van het schandaal. “De Daiwa Bank heeft zijn activiteiten substantieel geherstructureerd en zich teruggetrokken op het eigen bastion, de stad Osaka”, aldus Heaton. “Bij Japanse banken zijn de interne controle en boekhouding traditioneel uitermate zwak. Daarnaast zijn buitenlandse vestigingen vaak bezig met activiteiten waar het hoofdkantoor weinig van begrijpt, omdat ze op de Japanse markt niet zijn toegestaan.”

Het nieuws over de gebrekkige controle bij de Japanse banken heeft in Japan zelf niet voor veel opschudding gezorgd. De algemene kranten in Japan negeerden het nieuws vandaag geheel. Nadat het Japanse persbureau Jiji gistermiddag als eerste het bericht de wereld instuurde, namen vandaag alleen gespecialiseerde bladen het over.