Einde Kroatische boycot; EU bereikt toch akkoord over Mostar

MOSTAR, 7 AUG. De Bosnische Kroaten hebben gisteren na dagenlang overleg en veel dreigementen van de Europese Unie alsnog hun boycot van de gemeenteraad van Mostar beëindigd. De EU, die had gedreigd zich uit de stad terug te trekken, zal haar bestuur over Mostar nu voortzetten.

De Kroaten en de moslims werden het gisteren eens over een akkoord, dat voorziet in een bijeenkomst van de gekozen gemeenteraad later deze maand, waarbij een Kroaat tot burgemeester en een moslim tot loco-burgemeester zal worden gekozen.

Daarna komt de raad pas weer bijeen wanneer het Constitutionele Hof van de moslim-Kroatische federatie uitspraak heeft gedaan over de Kroatische klacht, dat bij de gemeenteraadsverkiezingen van 30 juni fraude is gepleegd. In principe moet de gemeenteraad minstens een keer per twee maanden bijeenkomen, zo is gisteren overeengekomen.

De moslims hadden aanvankelijk veel bezwaar tegen deze bepalingen, omdat het Constitutionele Hof nog niet bestaat en het na de vorming ervan nog lang kan duren voordat het tot een uitspraak over de Kroatische klacht over verkiezingsfraude komt. Dat, zo voerden de moslims aan, betekent dat de Kroaten hun boycot van de gemeenteraad de facto nog lang kunnen voortzetten.

Om dat bezwaar op te vangen bepaalt het akkoord van gisteren dat de partijen “verwachten dat de uitspraak snel wordt gedaan”, gezien de bepaling dat de gemeenteraad maximaal een keer per zestig dagen bijeenkomt. Nergens staat echter met zoveel woorden dat de raad bijeenkomt zolang het hof geen uitspraak heeft gedaan.

Volgens veel waarnemers is de vaagheid van de formulering het zwakke punt van het akkoord. Veel, zo werd gisteren in Mostar gezegd, zal afhangen van de vraag of de Kroatische burgemeester en zijn moslim-plaatsvervanger met elkaar zullen kunnen opschieten.

De Kroaten hebben de gemeenteraad sinds de verkiezingen van 30 juni geboycot met het argument dat er is gefraudeerd. In werkelijkheid, zo menen veel waarnemers, waren de Kroaten teleurgesteld omdat de belangrijkste moslim-partij bij de verkiezingen meer zetels in de wacht sleepte dan hun partij.

De EU heeft tijdens de onderhandelingen tot twee keer toe de Kroaten willen dwingen hun boycot te beëindigen met een ultimatum, waarin werd gedreigd het sinds ruim twee jaar bestaande EU-bestuur over Mostar te beëindigen. Eind vorige week ontbood de Amerikaanse president Clinton de Kroatische president Tudjman naar Washington om de Kroaten onder druk te zetten.

Wanneer de gemeenteraad een nieuwe burgemeester kiest, is nog niet duidelijk. In Mostar werd gisteren gezegd dat dit morgen al gebeurt, maar volgens de Kroatische minister van Buitenlandse Zaken komt de raad pas volgende week, op 15 augustus, bijeen.

Pagina 5: Optimisme na akkoord in Mostar

Sir Martin Garrod, de EU-bestuurder in Mostar, uitte zich na het moeizaam tot stand gekomen akkoord optimistisch. “We kunnen nu samen verder om van Mostar de stad te maken die we allemaal wensen”, zo zei hij. De totstandkoming van het akkoord, aldus de pas onlangs benoemde EU-bestuurder van Mostar, had “heel wat slapeloze nachten gekost”.

In het algemeen heeft de internationale gemeenschap opgelucht gereageerd op het akkoord. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken sprak bij monde van woordvoerder Nicholas Burns van “een zeer, zeer positief akkoord”, het Ierse EU-voorzitterschap van “een vitale stap op weg naar verzoening in de stad”.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Klaus Kinkel, die achter de schermen een grote rol heeft door de Kroaten zwaar onder druk te zetten, zei dat “het compromis van Mostar” door de moslims en de Bosnische Kroaten moet worden toegepast bij alle lokale en regionale problemen die nog moeten worden opgelost. Volgens Kinkel zal de internationale gemeenschap ervoor zorgen dat “het akkoord woord voor woord en in zijn totaliteit in de praktijk wordt gebracht”. Zijn Franse collega, Hervé de Charette, zei “tevreden” te zijn. Ook hij tekende aan dat Frankrijk zeer nauwlettend zal toezien op de naleving van het akkoord. (Reuter, AP, AFP)