Burgemeester Orange 'zuivert' zijn stad

PARIJS, 7 AUG. Eerst werden de meeste culturele subsidies ingetrokken, toen werd de gemeentebibliotheek gezuiverd. Boeken over rap, de Tweede Wereldoorlog, racisme, verre volkeren of van onzedelijke of anti-extreem rechtse strekking gingen eruit, werken die een rassenleer aanbevelen, zo nodig geschreven door een ex-Vichy-voorvechter, werden aangeschaft.

Nu is het uitdelen van pamfletten verboden in Orange, 'de anders bestuurde stad', zoals affiches in heel Frankrijk verkondigen. De stad uit de antiek Romeinse tijd wordt sinds ruim een jaar door het extreem-rechtse Front National geregeerd. Voor Jean-Marie Le Pen is Orange een demonstratieproject van zijn landelijke bestuurspretenties. Samen met de Zuidfranse steden Toulon en Marignane wil het Front National er laten zien hoe heilzaam het zou zijn voor de Fransen bij de Kamerverkiezingen van 1998 massaal op Le Pen te stemmen.

Burgemeester Jacques Bompard, arts van beroep, politicus uit roeping, heeft nu de vrijheid van meningsuiting als volgende project ter hand genomen. Door het uitdelen van papieren met politieke standpunten te verbieden is hij lijnrecht komen te staan tegenover het parlementslid uit de Vaucluse, Chiracs partijgenoot Thierry Mariani. Deze dynamische, jonge gaullist is voorzitter van het bestuur van het jaarlijkse operafestival van Orange, Les Chorégies, door Bompard beroofd van een miljoen francs gemeentesubsidie. De FN-burgemeester had zelf voorzitter van het festivalbestuur willen worden maar werd geweerd.

Bompard zegt dat pamfletten “historische en toeristische plaatsen vervuilen en de economie van de stad schaden”. Wat hem waarschijnlijk nog meer steekt is dat de bezoekers van het antieke amfitheater bij aanvang van de operavoorstellingen schriftelijk op de gevolgen van zijn beleid worden gewezen. Dit jaar vult Parijs het subsidiegat aan, voor volgend jaar bestaat onzekerheid over Frankrijks oudste muzikale festival.

Door de pamfletten te verbieden “heeft Bompard opnieuw een grens overschreden”, zegt Mariani. “De burgemeester is een stap verder op het pad van de ideologische zuivering van Orange waar hij mee bezig is.” Het Kamerlid heeft de administratieve rechter ingeschakeld en een brief aan president Chirac geschreven waarin hij vraagt het besluit voor te dragen voor vernietiging.

De strijd in Orange wordt met grote aandacht gevolgd door landelijke politici van alle gezindten. Le Pen speelt andere partijen vaak met succes tegen elkaar uit wanneer zij op een halfhartige wijze reageren op de opkomst van extreem rechts.

Zowel links als rechts geeft impliciet toe aan de FN-campagnes voor een restrictief vreemdelingenbeleid.

Door te verzwijgen dat de 'harde lijn' niet echt werkt, maakt ook de huidige regering zich kwetsbaar voor Jean-Marie Le Pens verwijt van laksheid.

Pagina 5: Antwoord op succes Le Pen moeilijk

De frontale tegenaanval van Thierry Mariani in Orange zou een voorbeeld kunnen zijn van hoe regering en linkse oppositie meer succes kunnen hebben bij het beteugelen van het Front National.

Hij heeft daarbij het voordeel dat extreem-rechts een pijnlijke tik heeft gekregen door de bekentenissen die vorige week zijn gedaan in de grafschennis-zaak in Carpentras, waar zes jaar geleden joodse graven werden geschonden en een net overleden man werd opgegraven en verminkt. Vier kaalkoppen met een extreem-rechtse achtergrond hebben toegegeven destijds de verjaardag van Hitler op deze wijze te hebben willen vieren.

Jacques Bompard vertelde me vorig jaar in november nog: “De schuldigen zijn bekend, zij komen uit gegoede kringen in Carpentras, maar zij worden beschermd, de justitie houdt de zaak stil”. Hij zei ook: “Joodse kringen in de stad waren blij dat wij met een Front National-delegatie van onze verontwaardiging zijn komen getuigen.” Dat was nog een gematigde versie van Le Pens herhaalde tirade van de afgelopen jaren dat extreem-rechts valselijk beschuldigd zou zijn tot dergelijke gruwelen aan te zetten. Hij eiste 'nationale excuses'. Nu blijkt dat de grafschennis wel degelijk in zijn ideologische achtertuin is ontstaan, weet Le Pen niets anders te doen dan te zeggen dat hij niets met die skinheads te maken had en dat zij overigens door een justitieel-politiek complot in de val van een bekentenis zijn gelokt.

De onthulling, als zij stand houdt, brengt een pauze in de reeks morele overwinningen die Le Pen claimde door vorig jaar bij de presidentsverkiezingen 15 procent te scoren, en vervolgens op de wip te eindigen bij de gemeenteraadsverkiezingen in tal van gemeentes in noord, oost, zuid en om Parijs. Zijn laatste succes was een serie rechterlijke uitspraken die serieuze kranten dwongen wederwoorden van Le Pen te publiceren waarin hij puur propagandistisch reageerde op artikelen die hem niet bevielen. Le Monde, Libération en Le Canard Enchaîné mogen van die rechters Le Pen niet meer 'extreem rechts noemen', wat zij overigens gewoon blijven doen.

Het meest effectieve antwoord op Le Pen blijft het moeilijkste. Nu president Chirac, ondanks al zijn beloftes en koerswijzigingen, nog steeds niet kan afrekenen met de toenemende werkloosheid, etaleert Le Pen zich bij alle afgedankte groepen als enig alternatief voor een politieke klasse die er voor, tijdens en na Mitterrand weinig van heeft terecht gebracht.