Bijzondere financiering zeppelin

Het Rotterdamse college van B en W wil onderzoeken of de gemeente plaats heeft voor een zeppelin-fabriek. De financiering zou al rond zijn.

ROTTERDAM, 7 AUG. Rigid Airships Design (RAD), dat onlangs vergevorderde plannen presenteerde voor een zeppelin-fabriek in Rotterdam, is onderdeel van de groep bedrijven rond de omstreden en failliet verklaarde Gooise zakenman R.J. Doorn. Rigid Airships Design staat onder een andere handelsnaam geregistreerd op het landgoed van Doorn in 's-Graveland.

De gemeente Rotterdam voert binnenkort besprekingen met de leiding van het bedrijf en Doorn zelf is hierbij betrokken. Rigid Airships Design ziet de komende twintig jaar een markt voor duizend luchtschepen ontstaan. Het bedrijf zou er twintig per jaar willen bouwen.

Directeur I.P. Alexander van RAD, een van oorsprong Schotse luchtvaartexpert gevestigd op het eiland Man, heeft de afdeling Lucht- en Ruimtevaart van de Technische Universiteit Delft vorig jaar benaderd voor de ontwikkeling van een moderne zeppelin voor goederenvervoer, promotie, surveillance en toerisme. Volgens een woordvoerder van de Delftse universiteit is voor het eind van deze maand de financiering rond, zodat in Delft een ontwerpteam van vier man aan de slag kan gaan.

Het ministerie van Economische Zaken steunt het zeppelin-plan, aldus een persbericht van de gemeente Rotterdam. Een woordvoerder van Economische Zaken zegt desgevraagd dat er oriënterende gesprekken zijn gevoerd met Rigid Airships Design over de verstrekking van een ontwikkelingskrediet. Daarop is nog geen officiële aanvraag gevolgd. De ontwikkeling van het eerste prototype zou zestig miljoen gulden kosten.

De gemeenteraad van Rotterdam beslist op 22 augustus of het met Rigid Airships Design in zee gaat bij het zoeken naar een locatie voor zeppelin-fabriek.

Het prototype van de 'Holland Millenium Navigator', zoals de nieuwe zeppelin is gedoopt, zou in 1999 het luchtruim moeten kiezen. Het betreft een 'rigide' zeppelin met intern een metalen frame van 156 meter lengte, een laadvermogen van twintig ton en een maximumsnelheid van 150 kilometer per uur. Rigid Airships Design denkt jaarlijks werk te hebben voor drieduizend mensen, onder wie veel werkloze ingenieurs van Fokker.

Rigid Airships Design is gevestigd te 's-Graveland. Het bedrijf is bij de Kamer van Koophandel in Hilversum ingeschreven op het adres Franse Kampweg 7, het zwaar beveiligde landgoed van zakenman R.J. Doorn. Rigid Airship Design staat ook bekend onder de eerste handelsnaam Maro bv. De activiteiten van deze besloten vennootschap worden omschreven als “exploitatie van horeca, stichten, verkrijgen en financieren ten behoeve van horeca”. Bestuurder van Maro bv is J.C. Taverne, woonachtig op Curaçao.

W. Tijsse, hoofd van de vennootschap EEC treedt op als woordvoerder van het zeppelin-project. EEC kwam enige jaren geleden in het nieuws toen Doorn en Tijsse investeerders wisten te interesseren voor een speurtocht naar de Stechowitz-schat in de heuvels rond Praag. De nazi's zouden daar voor tientallen miljoenen guldens aan geroofde kunstschatten en goud hebben begraven. In dit project hebben beleggers naar schatting zo'n acht miljoen gulden geïnvesteerd. Het graven vordert gestaag, zo lieten Doorn en Tijsse onlangs weten in Financieel Economisch Magazine, maar de eerstkomende jaren mag er nog geen resultaat worden verwacht.

Volgens Tijsse heeft Doorn zakelijk geen belangen in het zeppelin-project. “Rond de heer Doorn zijn veel negatieve publicaties geweest. Maar dat hij adviezen verstrekt, betekent niet dat hij belang heeft bij deze zaak. Rigid Airships Design is slechts huurder van een pand waar de heer Doorn ook wel eens aanwezig is.”

R.J. Doorn, die zichzelf wel eens als dealmaker heeft omschreven, heeft een nogal twijfelachtige reputatie in financiële kringen. In 1991 beleefde hij de primeur om als eerste Nederlandse staatsburger te worden uitgeleverd aan Zwitserland. Hij kwam na een maand op borgtocht vrij. Zijn Zwitserse trustkantoor Codowell, dat de administratie van een groot aantal bv's verrichtte, raakte in de jaren tachtig betrokken bij wat wel 'de grootste aandelenzwendel van deze eeuw' is genoemd. De Amerikaanse zakenlieden Kimmes en Quinn wisten kleine beleggers voor in totaal honderd tot tweehonderd miljoen dollar afhandig te maken. Het duo maakte daarbij onder meer gebruik van ruim twintig bv's die ze van Van Doorns Codowell hadden gehuurd. Doorn werd in 1989 door een arrestatieteam van zijn bed gelicht, maar de officier van justitie in Zwitserland seponeerde de zaak.

Begin 1994 werd Doorn failliet verklaard wegens vorderingen van financieringsmaatschappij Ecofinance. Dit faillissement doorkruiste de poging van de curator van Doorns failliet verklaarde R & R Group of Companies om een bedrag van twintig miljoen op de zakenman te verhalen.

Schadeclaims maakten ook eerder bij Doorn weinig kans, omdat hij vrijwel geen bezittingen op eigen naam heeft staan. Doorn kwam voor het eerst in het nieuws toen hij in 1980 verklaarde het brein achter een staatsgreep op de Nieuwe Hebriden te zijn.

Op Doorns landgoed in 's-Graveland staan nog enkele andere bv's geregistreerd. Zo is er Swaenenburgh bv, de naam van het landgoed van Doorn, dat vanuit Curaçao wordt bestuurd door eerdergenoemde J.C. Taverne. Dutch Nugget International, bestuurd door Seacomber International bv, gevestigd te Curaçao. Parca bv, bestuurd door Dutch Nugget. Baslandes A. bv bestuurd door Doorn zelf. Second Impulse bv bestuurd door Middea Holding bv te Curaçao met Taverne als directeur.

Dan is er Basla TBB bv, bestuurd door Heemgoed bv te Den Bosch, onlangs verhuisd naar Amsterdam. Directeur was Taverne, maar hij heeft plaatsgemaakt voor B. Roest, woonachtig in de Roemeense hoofdstad Boekarest. Beide bedrijven houden zich volgens opgave bezig met beheer van onroerend goed en beleggingen. Op het nieuwe adres van Heemgoed in Amsterdam zijn nog enkele tientallen bv's gevestigd. Roest leidt vanuit Boekarest nog een tweede bv die is ingeschreven op het landgoed van Doorn: Gre Finance XX, dat ook opereert onder de naam 'International Journalist en Television Producers'.

Voor de zeppelin-fabricage is volgens Tijsse van EEC zestig miljoen gulden bijeengebracht. Greenfield Capital Partners in Utrecht, geleid door FC Utrecht-voorzitter F. Mouthaan, heeft de fondsenwerving op zich genomen. Greenfield, tot augustus vorig jaar behorend tot de Noro Group International, de grootste particuliere beleggingsmaatschappij van Nederland, houdt zich bezig met “het verstrekken van risicodragend kapitaal in welke vorm en op welke wijze dan ook, onder meer door het nemen van aandelen aan ondernemingen.”

De gemeente Rotterdam houdt in haar contacten met Rigid Airships Design nog een slag om de arm. Volgens B. van der Knaap (marketing en werving) onderhoudt men zich op 19 augustus met Alexander en Doorn. “Het lijkt ons nuttig eerst een bedrijfsplan te zien.”

A. Tichelaar van het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam (OBR) meent dat Rotterdam geen risico loopt. “Als iemand brood ziet in dit project, willen wij tegen de geldende tarieven bedrijfsterrein beschikbaar stellen.”

    • Harm van den Berg
    • Coen van Zwol