Olympisch saluut aan stadion De Meer

AMSTERDAM, 6 AUG. Onder het motto 'voor het volk, door het volk' neemt Ajax vanavond na 62 jaar afscheid van stadion De Meer. De organisatie belooft een spektakel dat vergelijkbaar is met de sluitingsceremonie van de Olympische Spelen in Atlanta. Alleen het diner op de afgedankte grasmat dat gisteravond werd gehouden voor 740 oud-Ajacieden was besloten.

Voor de rest houdt de landskampioen open huis en is iedereen uitgenodigd om tegen betaling van vijftien gulden deel te nemen aan een serie festiviteiten die soms een plechtig karakter zullen dragen.

Het afscheid van De Meer werd zondag ingezet met een 'familieloop' van het oude stadion naar de Arena. De vijftienhonderd deelnemers die uit alle delen van Nederland waren toegestroomd, werden voor de zeven kilometer weggeschoten door een kanon uit 1806 van de Naarder Vesting. Er was zelfs een man op een driewieler vanuit Limburg naar Amsterdam gefietst om te kunnen deelnemen. Vanavond start het 'inloopprogramma' om 19.30 uur en zal een groot koor een aantal strijdliederen ten gehore brengen. Trainer Louis van Gaal zal het publiek zijn selectie voorstellen en uitleggen wat hij toch bedoelt met spelers die 'op 4' of 'op 10' spelen.

Om 21.30 uur begint de ceremonie protocolaire. Daarbij staan drie thema's centraal: het verleden, het heden en de toekomst. Dit alles verpakt in een “spectaculaire show”, waaraan oud-voetballers meewerken, tweeduizend figuranten en een groot aantal paarden. Om 23.00 uur worden de lampen van de lichtinstallatie, die decennia lang boven de laag gelegen Watergraafsmeer uitstegen, voorgoed gedoofd. De laatste lichtbundels worden symbolisch opgevangen in een schaal waarin een Ajax-fakkel wordt aangestoken. De toorts zal eerst door een wereldberoemde ex-voetballer, ongetwijfeld Johan Cruijff, in een ereronde langs de tribunes gaan en vervolgens door 375 leden van de supportersvereniging acht dagen lang, 24 uur per dag, worden rondgedragen door heel Nederland. De fakkel doet elke dag wel tien tot twintig steden aan, maar hij gaat met een grote boog om Rotterdam en Eindhoven heen.

Op 14 augustus, om precies 20.37 uur, moet het heilige vuur, dat de organisatie beschouwt als de ziel van Ajax, na een reis van 1.400 kilometer arriveren op de middenstip van de Arena. De fakkel, beschikbaar gesteld door NOC*NSF, is dan 575 keer met petroleum bijgevuld.

De festiviteiten zijn opgezet door de evenementencommissie van Ajax. Voorzitter van de commissie is Thijs Lindeman, bedrijfsleider van een Buurtsuper in Amsterdam Oud-West. De klus die zijn college, dat met een heus 'crisiscentrum' werkt, op zich heeft genomen is volgens Lindeman geen sinecure. “Normaal gesproken organiseren wij een visdag of een golfdag voor het eerste elftal. De laatste jaren was het trouwens meer paintball en cart-racing. Voor de festiviteiten in De Meer zijn we anderhalf jaar aan het schoffelen geweest.” Als het doek gevallen is voor De Meer begint Lindeman aan zijn volgende grote klus. “Want in 2000 bestaat Ajax honderd jaar. Dat mag niet ongemerkt voorbijgaan.”

Wat het lot wordt van De Meer is nog niet helemaal duidelijk. Bekend is dat het stadion tegen de vlakte gaat en dat er huizen komen op het terrein waar zoveel voetbalhistorie ligt. “Ik las ergens dat er over enige tijd kermis komt en de mensen worden geacht op het terrein van het Ajax-stadion hun auto te parkeren”, zegt voorzitter Michael van Praag met enige melancholie in zijn stem. “Zoals het stadion er nu uitziet, kost het mij niet veel moeite om hier afscheid te nemen. Het lijkt wel een kraakpand. Als de lichten uitgaan, kom ik hier niet meer terug.”

Voor Van Praag ligt in De Meer veel historie. Vanaf zijn zesde ging hij aan de hand van zijn vader mee naar Ajax. “Dat waren gezellige zondagen. Maar als je straks in de Arena zit, vergeet je dat alles binnen een seconde. We moeten dan ook niet te sentimenteel doen over het afscheid van De Meer.”

Het hoogtepunt dat Van Praag meemaakte in het stadion van architect Daan Roodenburgh (1886-1972) was het afscheid van Stefan Pettersson. “Dat vond ik zo apart. We hadden met de F-side afspraken gemaakt over het vuurwerk. Ik zie die jongen nog op de middenstip staan met bloemen, omgeven door rook en het rode Bengaalse vuur. Het laatste optreden van Frank Rijkaard was ook ontroerend, maar toch niet meer dan een herhaling.”

Het staafincident in 1989 betekende voor Van Praag het dieptepunt. Hij was net als voorzitter in de voetsporen getreden van zijn vader Jaap. Na die Europa-Cupwedstrijd tegen Austria Wien was het bestuur in grote verwarring. “Ik heb meteen geprobeerd om met scheidsrechter Galler te praten. Maar de waarnemer schudde zijn hoofd of hij zeggen wilde dat die poging kansloos was. Toen ik die avond met mijn auto van het parkeerterrein reed, realiseerde ik me pas welke grote gevolgen deze gebeurtenis zou krijgen. Voor de supporters is het ook een les geweest.”

Een van de weinige tastbare zaken die herinneren aan een uniek stukje voetbalgeschiedenis is een plukje gras dat onder toezicht van een notaris achter acrylglas is geplaatst en door een firma te koop wordt aangeboden. De prijs is 89,95 gulden (incl. BTW) voor een paar sprieten. Ook delen van de doelnetten gaan in de vrije verkoop.

In de Arena blijft het publiek welkom op de trainingen. Overigens niet altijd tot groot plezier van de trainer en de spelers, die weleens genoeg krijgen van de opdringerige fans. Maar Ajax moet van het volk blijven, vindt het bestuur.