Netanyahu: alles is bespreekbaar met Syrië

TEL AVIV, 6 AUG. De Israelische premier, Netanyahu, heeft gisteren tijdens een officieel bezoek aan de Jordaanse hoofdstad, Amman, gezegd dat in het kader van hernieuwd vredesoverleg met Syrië alles bespreekbaar is.

Hij onthulde tijdens een persconferentie met de Jordaanse koning, Hussein, via de Verenigde Staten een boodschap te hebben gezonden aan de Syrische president, Assad. “We wachten op antwoord”, zei hij.“Ons doel is een formeel vredesverdrag met Syrië.”

De Syrische regering heeft nog niet op de opmerkingen van Netanyahu gereageerd, maar een regeringskrant schreef vanmorgen dat deze “niet erg serieus” waren. “Dit gepraat heeft geen enkele betekenis voor de vrede”, aldus de krant Tishreen. “De vraag is niet of de besprekingen hervat moeten worden maar waar ze over zouden moeten gaan.”

De Israelische premier gaf geen enkele indicatie dat zijn bereidheid om het vredesoverleg over een Israelische ontruiming van Zuid-Libanon te beginnen ook betekent dat hij bereid is tot territoriale concessies met betrekking tot de Golan-hoogvlakte. Hij zei echter dat een oplossing voor Zuid-Libanon heel goed een begin kan zijn voor het scheppen van vertrouwen tussen Israel en Libanon, daarbij wetende dat Beiroet zonder instemming van Damascus geen stap in de richting van Israel kan zetten.

Alles 'bespreekbaar' noemen is in de retoriek van Netanyahu een manier om te zeggen dat het vredesoverleg zonder voorwaarden vooraf moet plaatshebben. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei gisteren dat Netanyahu tijdens zijn recente bezoek aan Washington zich bereid toonde over de toekomst van de Golan-hoogvlakte te onderhandelen. Woordvoerders van de kolonisten op de hoogvlakte hebben tot dusverre nog niet aan de alarmbel getrokken over de uitspraken van Netanyahu in Amman. Dat is een aanwijzing dat zij nog geloven in diens politieke wil de hoogvlakte vast te houden of zodanig te manoeuvreren dat Syrië de verantwoordelijkheid voor mislukken van vredesoverleg in de schoenen kan worden geschoven. Voor Syrië is Israelische ontruiming van de Golan-hoogvlakte een absolute voorwaarde voor een regeling over Zuid-Libanon.

Premier Netanyahu, die in de Arabische wereld hard aan zijn geloofwaardigheid moet werken, zei gisteren dat hij niet uit is op vredesoverleg met Syrië om zo alleen maar de indruk van een voortdurend vredesproces te wekken.

Dat is een aanwijzing dat er achter de schermen van de diplomatie in het Midden-Oosten tussen Israel en Syrië wat 'broeit'. Twee dagen voor de komst van Netanyahu naar Jordanië bracht koning Hussein een bezoek aan de Syrische president, Assad. De koning heeft zijn hoge Israelische gast gisteren uitgebreid verslag gedaan van zijn gesprek met de Syrische leider over een mogelijke vredesdoorbraak. Tijdens de persconferentie sprak de Jordaanse monarch zijn vertrouwen uit in de Syrische vredeswil.

Tenzij Netanyahu 'water maalt', zoals in het Hebreeuws pas op de plaats maken wordt genoemd, heeft hij zich opnieuw ten overstaan van een Arabische leider verplicht om het vredesproces voort te zetten. Eerder deed hij dat in Kairo na een ontmoeting met de Egyptische president, Hosni Mubarak.

Tijdens de persconferentie deed Netanyahu een poging het Israelische besluit om de door de vorige regering bevroren bouw in de nederzettingen in bezet gebied te 'ontdooien' zo onschuldig mogelijk voor te stellen. “De regering zal beslissen of en wanneer nieuwe nederzettingen worden gesticht”, zei hij. Het jongste regeringsbesluit inzake de nederzettingen is volgens hem niets anders dan een aanpassing aan de natuurlijke bevolkingsgroei in de nederzettingen.

Koning Hussein heeft de kwestie van de nederzettingen wel bij Netanyahu aangekaart maar er geen halszaak van gemaakt. De Jordaanse koning was naar zijn uitlatingen tijdens de persconferentie te oordelen onder de indruk van de uitleg die Netanyahu hem had gegeven en merkte op dat in de media dit aspect van de politiek van de Israelische regering wordt opgeblazen. In kringen van de regerende Likud-partij werd koning Hussein gisteren omschreven als een “ideale woordvoerder” van de regeringspolitiek. In een analyse van het bezoek van Netanyahu aan Amman schrijft het blad Maariv vandaag dat “de haat van Netanyahu en koning Hussein tegen Yasser Arafat de lijm is die beiden aan elkaar vastplakt”.

Netanyahu kondigde gisteren aan dat het aantal Palestijnen dat in Israel kan werken met vijfduizend wordt verhoogd en herinnerde er eveneens aan dat Jordanië volgens de verklaring van Washington een speciale rol heeft te vervullen met betrekking tot de voor de islam heilige plaatsen in Jeruzalem.

Dergelijke uitspraken hebben tot doel de positie van de koning tegenover diens binnenlandse oppositie tegen de vrede met Israel te versterken. Daarom sprak Netanyahu gisteren ook weer over gezamenlijke grote Israelisch-Jordaanse vredesprojecten, zoals het opzetten van industriële parken en het bouwen van een luchthaven bij Akaba.