Kenia voert sancties tegen Burundi uit

NAIROBI, 6 AUG. Kenia is gisteren begonnen de sancties tegen het nieuwe militaire bewind in Burundi uit te voeren waartoe een aantal Afrikaanse landen vorige week besloten op een regionale topconferentie in de Noordtanzaniaanse stad Arusha.

Kenia verbrak gisteren alle lucht- en wegverbindingen met Burundi. Een voor vanmiddag geplande vlucht van Kenya Airways werd afgelast. Geen enkele Afrikaanse luchtvaartmaatschappij vliegt nu nog op Bujumbura, de Burundische hoofdstad is alleen nog bereikbaar vanuit Europa.

De sancties tegen het regime van de nieuwe president Buyoya beginnen inmiddels pijnlijk voelbaar te worden in Bujumbura. Het van zee afgesloten Burundi is voor zeventig procent van zijn in- en uitvoer afhankelijk van de Tanzaniaanse haven Dar-es-Salaam. De rest gaat via de Keniaaanse haven Mombasa. Tanzania sloot eind vorige week al zijn grenzen met Burundi. Bij de grensovergangen vormden zich daarna lange files van vrachtwagens.

Een woordvoerder zei vanochtend dat de benzineopslagplaats in het Westkeniaanse Eldoret voortaan gesloten blijft voor Burundische kopers. In Bujumbura zaten benzinestations vandaag al zonder brandstof. Benzine gaat binnenkort op de bon. Voedselprijzen op de centrale markt bleken vanochtend te zijn gestegen als gevolg van de sancties.

Als de sancties strict worden nageleefd, zal het nieuwe regime van Buyoya snel op de knieën kunnen worden gebracht. De economie ligt door de drie jaar oude burgeroorlog al vrijwel in duigen. Nog slechts 20 procent van de inkomsten van de regering komt van de export van thee en koffie, 40 procent is afkomstig van accijnzen, vooral op bier, en 40 procent van buitenlandse, meestal humanitaire, hulp. De regering heeft al maanden grote moeite om haar ambtenaren en soldaten te betalen.

Corruptie en tribale verwantschap in de regio kunnen de sanctieplannen ondermijnen. “We zullen door corruptie aan onze goederen komen. De Kenianen zijn niet zo stom al hun inkomsten te verliezen”, merkte een handelaar gisteren in Bujumbura op. Een alternatieve aanvoerroute zou die uit Zambia via het Tanganyika-meer kunnen zijn. Deze route wordt al gebruikt voor de illegale aanvoer van wapens. Zaïre, dat de Hutu-rebellen tegen de Burundische regering steunt, zal vermoedelijk echter niet meewerken aan de ontduiking van santies.

De zwakke schakel in de sanctieplannen is Rwanda. Sterke tribale banden tussen de door Tutsi's gedomineerde regimes in Kigali en Bujumbura maken het vrijwel onmogelijk voor Rwanda om mee te werken aan de economische wurging van zijn zuiderbuur. Talrijke Burundische Tutsi's verhuisden na de genocide in 1994 in Rwanda naar Kigali waar ze nu grote invloed hebben in regering en leger.

Rwanda's minister van Buitenlandse Zaken, Anastase Gasana, zei gisteren: “We moeten het Burundische regime twee of drie weken geven om te zien of het de politieke partijen legaliseert en terugkeert naar grondwettelijk bestuur. In de tussentijd mogen alle vrachtwagens met bestemming Burundi door Rwanda te rijden.”

De vice-president van Zuid-Afrika, Mbeki, en de minister van Buitenlandse Zaken, Nzo, verblijven sinds gisteren in Oost-Afrika voor overleg over de Burundische crisis. Zuid-Afrika verklaarde eerder zich achter de sancties te scharen. Zuid-Afrika handelt, behalve illegaal in wapens, overigens nauwelijks met Burundi.