Volleyballers in een roes naar olympisch goud

ATLANTA, 5 AUG. De volleyballers zorgden in Atlanta voor een fantastische afsluiting van de Olympische Spelen voor Nederland. Ze wonnen de gouden medaille na een zenuwslopende finale tegen Italië. Het was de negentiende medaille voor Nederland, waarmee het 68 jaar oude record van Amsterdam 1928 werd geëvenaard.

Uitgerekend Ron Zwerver maakte na tweeënenhalf uur spel de twee laatste punten voor de volleybalploeg in de vijfde en beslissende set, die in 17-15 eindigde. De twee meter lange Amsterdammer is nog overgebleven van tien jaar geleden, toen Nederland onder leiding van de Amerikaan Arie Selinger de weg naar de top insloeg. Selinger had zich gisteravond tijdens de finale verdekt opgesteld tussen het publiek in de zaal.

Met hem als coach had Oranje vier jaar geleden in Barcelona olympisch zilver gewonnen. Zijn opvolger Joop Alberda wist de Nederlanders met 'totaalvolleybal' naar de hoogste trede te leiden. “Martin Luther King had hier in Atlanta een droom”, sprak de geëmotioneerde coach. “Ik had in 1992 een droom toen ik deze ploeg onder mijn hoede kreeg. Het waren hoog getalenteerde spelers en ik wilde ze een beetje helpen.”

Italië was de favoriet voor de titel. Die ploeg won de afgelopen jaren alles wat er te winnen viel. Alleen het olympische goud ontbrak nog. Dat legde een grote druk op het team dat anders zo koelbloedig is. “Ik zag tijdens de wedstrijd dat het niet klikte”, vertelde speler Olof van der Meulen. “Ze waren zo enorm gefocust op die titel. In de poule verloren we nog kansloos met 3-0 van Italië en toen waren de services van Bernardi en Giani niet te houden, dat zeg ik eerlijk. Nu was het helemaal anders.” Toch leek het nerveuze Italië na de ruime overwinning van 15-9 in de vierde set de beste kansen te hebben voor de laatste set. De spanning was om te snijden in het Omni Coliseum, dat vol zat met Nederlanders. Kroonprins Willem Alexander hield voor het begin van de vijfde set de gouden medaille van hockeyer Maurits Crucq omhoog. “Zo ziet hij eruit.”

De strijd in de beslissende set ging gelijk op. Geen van de ploegen nam een voorsprong van meer dan een punt. Nederland kreeg bij 14-13 een wedstrijdpunt, maar dat werd niet benut. Bij 14-15 was het de beurt aan Italië. Nederland trok de stand gelijk, Zwerver zorgde voor 16-15 en toen dezelfde speler weer een kans kreeg om in te slaan, wist Papi de bal maar half te verwerken en raakte Giani de antenne aan het net. Winnende coach Alberda: “Maar met de Italianen weet je het nooit. Toen die bal zo ongunstig terechtkwam, dacht ik toch nog even dat ze hem met een rare curve bij ons terug zouden krijgen.”

Dat lukte niet en de Nederlandse volleyballers raakten na het winnende punt buiten zinnen van vreugde. De verliezende Italianen zagen grauw van ellende. Geen van hen keek op of om toen voormalig judoreus Anton Geesink, samen met IOC-voorzitter Samaranch, de gouden medailles om de hals van de winnaars legde. “We hebben hem!” gilde aanvoerder Peter Blangé naar het publiek. “Deze spelers hebben de wedstrijd van hun leven gespeeld, met hun lichaam en met hun kop”, oordeelde de aanvoerder, die als beloning afgelopen nacht bij de sluitingsceremonie de Nederlandse vlag mocht dragen.

Blangé had, zo bekende hij, de laatste set in een roes gespeeld. “Het lichaam functioneerde nog wel, maar de geest niet meer.” Bas van de Goor kon zich na afloop niet eens meer herinneren dat Nederland met 15-14 had achtergestaan. “Is dat echt zo? Nee, toch!” Van de Goor zelf zorgde voor 15-15. De wedstrijd in extase beleven was voor de spelers de enige manier om de ondraaglijke spanning niet te voelen. “Je denkt niet na. Je slaat gewoon wanneer je moet slaan”, aldus Van der Meulen.

Er waren in de wedstrijd een paar hachelijke momenten voor Nederland. In de beginfase van de tweede set bracht de Italiaanse coach Velasco een andere spelverdeler in het veld, veteraan Tofoli in plaats van Meoni. Dat zorgde voor een opleving bij Italië, dat de set met 15-9 won. In de derde set leek het dezelfde kant op te gaan, Nederland kwam met vier punten achter (11-7), maar wist zich terug te vechten en met 16-14 te winnen.

In de vierde set vond een incident plaats tussen Guido Görtzen en Henk-Jan Held. Nederland eiste bij een 9-8 achterstand een punt, maar kreeg het niet. Held gaf toe de bal te hebben aangeraakt en dat zinde Görtzen niet. Na een opmerking van Held maakte hij een slaande beweging naar zijn medespeler. Er was even commotie bij de bank tijdens de time-out. Zwerver probeerde Görtzen te kalmeren. Dat lukte aardig, want alle spelers waren even later in het veld weer bij de les. “Als er geslagen moet worden om iedereen weer scherp te krijgen, dan is dat prima”, zei aanvoerder Blangé. “Zo gaat dat in de sport. We hebben tegenwoordig een ploeg met spelers die verantwoordelijkheid durven te nemen. Dat was vroeger anders.”