Patti Smith straalt kracht en magie uit

Concert: Patti Smith & Friends. Gehoord: 2/8 Rai Congrescentrum, Amsterdam.

De stem van Patti Smith heeft een randje. Als de gesolariseerde foto's van Man Ray lijken Smiths uitlatingen afgezet met een scherp schitterende lijn. Of ze nu schreeuwt of fluistert, een grap maakt of een preek houdt over aids, haar stem is altijd indringend.

De Amerikaanse zangeres Patti Smith gaf vrijdagavond in de Rai in Amsterdam een concert dat in kracht, magie en entertainment nauwelijks te overtreffen valt. En al zal Patti Smith gedichten lezend op een stoel haar publiek ook in vervoering weten te brengen, ze werd hier ook nog eens begeleid door muzikanten als Tom Verlaine en Lenny Kaye die haar lyrische nummers verrijkten met prachtig, genuanceerd gitaarspel.

Na zeventien jaar afwezigheid maakt Smith nu een come back-tournee. Na haar succes met de Patti Smith Group aan het eind van de jaren zeventig, had Smith zich in 1979 met haar man Fred 'Sonic' Smith teruggetrokken uit de muziekwereld. Het paar kreeg twee kinderen, maar anderhalf jaar geleden is Fred Smith overleden.

Kort daarna is Patti Smith weer begonnen met optreden. Ze greep terug op nummers uit haar glorietijd als Horses, Dancing Barefoot en Because The Night, en maakte met haar vroegere bandleden Lenny Kaye en Jay Dee Daughterty op drums een nieuwe cd die onlangs verscheen, het indrukwekkende Gone Again.

Vrijdagavond opende ze het optreden met haar gedicht Piss Factory uit 1974, en speelde daarna een twee uur durende selectie van oud en nieuw repertoire. Bij het derde nummer, een steeds krachtiger aanzwellende versie van Dancing Barefoot, gaf het publiek zich gewonnen. Men stond op uit de duffe stoelen van het Congrescentrum en drong naar voren om te dansen. Tussen de nummers door vertelde Smith verhalen over haar helden: Rembrandt, Bob Dylan, Jean Genet, haar man.

Ze was onderhoudend en droogkomisch, zoals op het moment dat iemand in de zaal ongeduldig riep: “Rock something.” Vernietigend riposteerde ze: “Ròck something?! What about your head?”

Er kwamen steeds meer gitaristen op het podium. Behalve Lenny Kaye en Tom Verlaine, die achter op het podium op een stoel zat en met een bottleneck eenzaam gloeiende klanken voortbracht, was er de jonge Oliver Ray, en plotseling stond er een kleine hardrocker op het podium met lang zwart haar en een knuffeldier aan de gitaarhals gebonden.

Het was zoon Jackson Smith, die Deep Purple's Smoke On The Water kwam domineren met vingerbrekende solo's.

Patti Smith, inmiddels 49, hoeft niets bijzonders te doen om een magnetische kracht uit te stralen. Smekende handgebaren en af en toe een opgetrokken blote voet, wat gekrab in het kruis, en verder schuift ze kalmpjes over het brede podium. Er was slechts één theatraal moment. Tijdens Crystal Ship (van de Doors), dat ze opdroeg aan haar overleden ex-geliefde Robert Mapplethorpe, liet ze rode rozenblaadjes uit haar hand op de grond dwarrelen. Het was een parafrase op haar gewoonte uit de jaren zeventig. Toen at ze bloemen en spoog de blaadjes op de grond.

Dat is wat er in zeventien jaar veranderd is: Smith hoeft niet meer te spugen om haar bedoelingen kenbaar te maken.