Nederland kent meer celstraffen dan elders

DEN HAAG, 5 AUG. Nederlandse rechters leggen relatief meer gevangenisstraffen op dan rechters in België, Duitsland, Engeland, Frankrijk en Denemarken.

Dit staat in het blad Vrijspraak van de stichting Reclassering Nederland. Van alle verdachten die in Nederland voor de rechtbank moeten verschijnen, krijgt 33 procent een vrijheidsstraf opgelegd. In andere Europese landen is dit percentage lager.

Wat betreft het aantal gedetineerden per honderdduizend inwoners scoort Nederland niet hoger dan de andere landen in Europa. De reclassering verwacht dat dit vanaf volgend jaar wel het geval zal zijn. Nu zitten er van iedere 100.000 Nederlanders tachtig in de gevangenis. Eind jaren zeventig waren dat er nog 25. De reclassering signaleert een trend om steeds meer middellange celstraffen uit te delen.

Rechters in Nederland geven de laatste jaren langere straffen en ook het aantal vrijheidsstraffen neemt jaarlijks toe. In 1987 legden rechters in totaal bijna 16.000 vrijheidsstraffen op. In 1995 was dat aantal gestegen tot meer dan 25.000, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Mede daardoor is in het gevangeniswezen een nijpend cellentekort ontstaan. Minister Sorgdrager (Justitie) wil tot aan de eeuwwisseling nog twaalfhonderd cellen bijbouwen om dit probleem op te lossen. In het jaar 2000 is de celcapaciteit in de Nederlandse strafinrichtingen gestegen tot 16.000. In 1985 beschikte Justitie nog over vierduizend gevangeniscellen.

Sorgdrager wil dat het openbaar ministerie het aantal detentiejaren dat wordt geëist tegen verdachten enigszins 'beheerst'. Daartoe worden zogenoemde requireer-richtlijnen voor officieren van justitie opgesteld, waarin staat welke straf de officier voor de rechter moet eisen bij een bepaald delict. De minister wil dat de strafeisen voor sommige delicten worden aangepast als opnieuw een cellentekort dreigt.

Van de Europese landen zitten in Rusland relatief de meeste personen in een gevangeniscel. Van elke honderdduizend Russen zitten er vierhonderd achter de tralies.

In West-Europa scoort Ierland het hoogst met ruim honderd gedetineerden per honderdduizend mensen. Buiten Europa hebben alleen de Verenigde Staten en Zuid-Afrika met meer dan vijfhonderd gedetineerden per honderdduizend inwoners een hogere celpopulatie dan Rusland.