ENORME KRENTENBOL MET TWEE ARMEN

Paea Wolfgramm won gisteren de eerste olympische medaille voor Tonga. De bokser kreeg in Atlanta iedere dag zijn koning aan de telefoon, die wilde weten hoe het ging.

Het is goed dat de Olympische Spelen zijn afgelopen, want het gastland begint een beetje op de lachspieren te werken. Voortdurend krijg je de indruk dat de Amerikanen het tijdens deze Spelen bijzonder goed met zichzelf hebben getroffen. Amerikanen zijn de greatest. Zij vormen één grote familie, blank en zwart. Samen delen zij een droom die nu is uitgekomen. Kortom, de Amerikanen hebben zichzelf uitgeroepen tot superbeings.

Het is waar dat de Amerikanen de meeste medailles hebben gewonnen. Het is ook waar dat de Amerikanen beslist niet tegen hun verlies kunnen. Voor de tegenpartij klapte men liever niet en wanneer een wedstrijd een keer door een niet-Amerikaan wordt gewonnen, dan kan dat nooit helemaal kosjer zijn. De televisieverslaggeving van NBC was navenant. Een paar dagen geleden gaf NBC op zijn eigen wijze verslag van de 100 meter sprint voor vrouwen. De Amerikaanse Devers won voor Marlene Ottey uit Jamaica, en voor een tweede Amerikaanse. Het was een fotofinish en Ottey had nog even geprotesteerd. Haar voet kwam weliswaar eerder over de lijn, maar haar borst niet, en daar schijnt het om te gaan.

NBC bracht de prijsuitreiking aldus in beeld. Van de drie vlaggen die bij zo'n ceremonie omhoog gaan, zag je er slechts twee. Alleen de twee Amerikaanse. De vlag van Jamaica werd zorgvuldig buiten beeld gehouden. De andere camera was zo opgesteld dat alleen de winnares van het goud en die van het brons te zien waren. Van Merlene Ottey zag je heel even een klein stukje van haar arm, maar dat werd snel gecorrigeerd. Mij deed dat denken aan die beroemde Lenin-foto, waarop Trotsky is weggeretoucheerd. Zeker in één opzicht zijn de Amerikanen tijdens deze Spelen te beklagen geweest: de berichtgeving van NBC was van een abominabel niveau. Misschien kosten deze Spelen te veel geld om nog kritisch te kunnen zijn. Organisator Billy Payne heeft al dagen van te voren aangekondigd dat hij op de slotceremonie de frase zal uitspreken dat dit the greatest games ever waren. “Ook al denken de buitenlandse journalisten er anders over, ook al denkt Samaranch er anders over”, zei Payne erbij.

Opvallend was dat er bij het boksen slechts één Amerikaan doorgedrongen was tot de twaalf finales. Er is de afgelopen weken dan ook wat afgeklaagd door de Amerikaanse bokscoaches. Amerikaanse boksers kregen te weinig punten of werden te vroeg uitgeteld. Nadat de Amerikaanse bokser Mayweather met 10-9 van de Bulgaar Todorov had verloren, legde het Amerikaanse jurylid Bill Waeckerle demonstratief zijn functie neer. Met zo veel onkunde wilde hij niets meer te maken hebben.

Ook Jerry Dusenberry, voorzitter van USA Boxing, toonde zich verontwaardigd. Dusenberry zet zich al jaren in voor het eerherstel van de Amerikaanse bokser Roy Jones junior, die op de Spelen van Seoul het slachtoffer zou zijn geweest van een corrupte jury. In de finale verloor Jones destijds op punten de finale van de Koreaan Parks, maar inmiddels is uit vrijgekomen Stasi-documenten gebleken dat in Seoul op grote schaal juryleden zijn omgekocht. Een van de juryleden heeft inmiddels ook bekend dat hij 10.000 dollar heeft gekregen om de Koreaanse bokser te bevoordelen. Overigens waren ze niet allemaal even duur. Volgens de Stasi-rapporten waren Afrikaanse juryleden al voor 300 of 500 dollar te koop. Dusenberry, die dikke stapels Stasi-documenten heeft verzameld, heeft inmiddels bereikt dat het IOC een commissie heeft ingesteld die de Koreaanse praktijken moet onderzoeken.

Wel erkende Dusenberry dat de olympische status van het boksen van verschillende kanten wordt bedreigd. Ook in eigen land verliest het boksen terrein. Zo zendt NBC nog slechts korte flitsen van het boksen uit, en dan alleen nog maar diep in de nacht. Daarmee komt NBC tegemoet aan de protesten van Amerikaanse huisvrouwen, die menen dat boksen slecht is voor de kinderziel.

Zelfs het feit dat Mohammed Ali van het IOC een nieuwe gouden medaille heeft gekregen - de originele heeft hij naar eigen zeggen in het water gegooid uit protest tegen het racisme - maakte de Amerikaanse boksbond niet vrolijker. Integendeel, de boksbond voelt zich diep beledigd omdat Ali zijn medaille heeft gekregen tijdens een basketbal-wedstrijd van het Dreamteam. Men ziet dat als een geste die duidelijk tegen het boksen is gericht. “Waarom is Samaranch niet naar dit boksstadion gekomen om Ali die medaille te geven? Dit stadion zit elke dag voor 95 procent vol. De tickets zijn de duurste van alle sporten. Wij halen voor het IOC heel wat geld binnen, maar niettemin worden wij genegeerd.” Inderdaad, Samaranch, wel aanwezig bij sporten als kunstzwemmen en veldhockey, kwam niet opdagen, terwijl Bill en Hillary Clinton tijdens hun bezoeken aan Atlanta de boksarena ook al meden. Volgens sommigen wilde het presidentiële echtpaar beslist niet het risico lopen getuige te zijn van een Amerikaanse nederlaag tegen een Cubaan.

Om het boksen als olympische sport te behouden wil de bond nu enkele verstrekkende maatregelen nemen. Ten eerste: de bokssport moet meer geschikt worden gemaakt voor de televisie. Wat men zich daarbij voorstelt, is onduidelijk. Ten tweede: de puntentelling moet openbaar worden gemaakt, zodat het publiek onmiddellijk kan volgen hoe de jury telt. Ten derde: de bokssport moet in het kader van de emancipatie toegankelijk worden gemaakt voor vrouwen, in die zin dat vrouwen een aparte competitie krijgen. Volgens de AIBA, the International Boxing Association, hebben verschillende boksscholen over de hele wereld hun deuren al voor vrouwen geopend. Er zullen ook vrouwelijke juryleden worden opgeleid. De boksbond verwacht grote belangstelling, want onder bezoekers van bokswedstrijden is het percentage vrouwen altijd significant hoog geweest.

Deze laatste dag van de Spelen was bestemd voor de finale van de superzwaargewichten. Daarin bokste eigenlijk geen superzwaargewicht, maar een super-superzwaargewicht: Paea Wolfgramm, een behaarde kerel die schoon aan de haak 160 kilo weegt. Hij is vermoedelijk de zwaarste man die aan een olympisch bokstoernooi heeft meegedaan. Een tikje ongetraind moet hij ook zijn geweest, want op een persconferentie gaf hij toe dat hij na zijn eerste wedstrijd al direct 20 kilo was kwijgeraakt.

Verder is het bijzondere aan Paea Wolfgramm dat hij uit Tonga komt. Dat is een klein koninkrijkje in de Stille Oceaan, dat evenveel eilandjes heeft als Wolfgramm kilo's. Er wonen slechts zo'n 90 duizend mensen en hun koning heet Taufa'ahau Tupou IV. In deze krant is al eens beschreven hoe koning Tupou zijn onderdanen altijd ver op een afstand houdt, maar voor deze keer wilde de koning wel een uitzondering maken. “Hij heeft mij de helft van Tonga beloofd als ik win”, zei Wolfgramm. De koning had zijn volk gevraagd voor Wolfgramm te bidden. Bovendien wenste de koning zijn bokser elke dag aan de telefoon. “Maar gisteren maakte hij het te gek”, zei Wolfgramm, “ik zat net een hamburger te eten. Ik heb de koning toen laten groeten.”

Zo spreekt alleen de echte celebrity.

Jammer dat Wolfgramm in de halve finale zijn neus en een pols had gebroken. In de finale was zijn boksen minder verzorgd. Zijn postuur had iets weg van een enorme krentenbol met twee armen. Veel raakte hij niet, maar werd hij zelf geraakt, dan smoorden de slagen meestal in het vet. Zijn tegenstander Vladimir Klichko uit de Oekraïne wist toch nog een paar keer tot de kern door te dringen en won op punten. Niettemin was het de eerste olympische medaille voor Tonga.