Atlanta: de Spelen van de chaos en de commercie

ROTTERDAM, 5 AUG. De 23ste Olympische Spelen zijn vannacht afgesloten op een wijze die kenmerkend zijn geweest voor de afgelopen twee weken. Veel pracht en praal konden niet verhinderen dat voorzitter Samaranch van het Internationaal Olympisch Comité tijdens de slotceremonie de Amerikaanse organisatie in Atlanta wees op de gevaren van de verregaande commerciële invloed.

Voor het eerst sinds zijn ambtstermijn in 1980 inging, vermeed hij in zijn slottoespraak te spreken over “de beste Spelen aller tijden”.

Het feest in Atlanta ter ere van het honderdjarig bestaan van de moderne Spelen werd gekenmerkt door massaliteit en Amerikaanse trots. Het evenement was aangekondigd als de Safest Games Ever, maar bleek een moeilijk beheersbaar evenement. Elf miljoen toeschouwers bezochten de arena's van de hoofdstad van de staat Georgia; dat is meer dan tijdens de Spelen van 1984 in Los Angeles en Barcelona 1992 samen. Het recordaantal van elfduizend deelnemers was te groot om de veiligheid te garanderen.

De openingsceremonie kreeg veel kritiek van de deelnemers. De feestelijkheden waren zo omvangrijk dat atleten en officials lang moesten wachten. Atleten klaagden ook over vervoer, slechte behuizing en over de manier waarop zij zich in dienst van de commercie moesten stellen. Het openbaar vervoer in en rondom Atlanta bleek voor de mensenmassa niet toereikend.

Aan het einde van de eerste week werden de Spelen opgeschrikt door een bomaanslag in het centrum van Atlanta, waar in het Olympic Centennial Park een dagelijkse kermis werd gehouden. Er vielen twee doden en ruim honderd gewonden. Zowel de organisatie, het IOC als de president van de Verenigde Staten liet er geen twijfel over bestaan dat de Spelen slechts waren gebaat bij voortzetting. De ravage die de bom 's nachts in de stad had veroorzaakt, was nog niet opgeruimd of de eerste wedstrijden waren al weer in volle gang. Geen enkele atleet ontvluchtte Atlanta. De veiligheidsmaatregelen werden aangescherpt. Dat weerhield de Amerikanen er niet van te spreken over de mooiste Spelen in de geschiedenis. Vooral dankzij de televisiemaatschappij NBC, die voor 1,3 miljard gulden de uitzendrechten verwierf, raakte de Amerikaanse bevolking totaal in de ban van de Amerikaanse successen.

Tijdens de slotceremonie werd een minuut stilte in acht genomen voor de slachtoffers van de Spelen. Ook weerklonk een eresaluut voor de Israelische sportlieden die door Palestijnse terroristen tijdens de Spelen van 1972 in München werden gedood. Samaranch kwam daarmee, na de bom, alsnog tegemoet aan de verlangens van de nabestaanden. Zij waren heftig verontwaardigd dat hun verzoek om aandacht voor de terreurdaad van 1972 werd genegeerd. Terreur, commercie en doping zijn de drie plagen van de Olympische Spelen. In Atlanta waren alleen de eerste twee in volle hevigheid aanwezig.