Toezegging van Tudjman inzake Mostar

WASHINGTON, 3 AUG. De Kroatische president Tudjman zal zijn invloed aanwenden om de Bosnische Kroaten ertoe te bewegen hun boycot van de gemeenteraad van Mostar te beëindigen. Dat heeft het Witte Huis gemeld na een gesprek van president Clinton met Tudjman.

Tudjman heeft in het gesprek, dat een kwartier duurde, Clinton ook beloofd ernst te maken met de ontmanteling, op uiterlijk 8 augustus, van de eenzijdig door de Bosnische Kroaten uitgeroepen 'republiek' Herceg-Bosna, zo meldden de Amerikanen. Tudjman, die ook sprak met vice-president Gore en met hoge ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken, had al eerder beloofd zijn best te zullen doen om de Bosnische Kroaten tot een beëindiging van hun boycot van de gemeenteraad van Mostar te bewegen, maar daaraan toegevoegd dat 'Kroatische belangen' niet mogen worden geschaad. Gisteren zei hij Clinton dat de Kroaten van Mostar de uitslag van de plaatselijke verkiezingen van eind juni zullen respecteren.

De Bosnische Kroaten boycotten de gemeenteraad uit protest tegen onregelmatigheden die zich zouden hebben voorgedaan tijdens die verkiezingen. De Europese Unie, die Mostar sinds twee jaar bestuurd, heeft gedreigd zich uit de stad terug te trekken als de Kroaten hun boycot niet uiterlijk morgen om middernacht beëindigen - een dreigement dat de Kroaten naast zich neer hebben gelegd. De EU heeft de klachten van de Kroaten over onregelmatigheden bij de verkiezingen van Mostar - het ging om in totaal 26 stemmen - als te gering beoordeeld om de verkiezingen te herhalen. Bij de verkiezingen won de belangrijkste partij van de Bosnische Kroaten - een Bosnisch filiaal van Tudjmans partij - alle zestien zetels die voor de Kroaten in de raad waren gereserveerd. De belangrijkste moslim-partij won alle zestien moslim-zetels èn de vijf voor de Bosnische Serviërs gereserveerde zetels.Gisteren liet de EU weten al zondag te zullen beslissen of ze daadwerkelijk uit Mostar vertrekt wanneer de boycot van de gemeenteraad komende middernacht niet zal zijn beëindigd.

Als Tudjman 'zijn invloed aanwendt' zal dat dus vandaag moeten gebeuren. Algemeen wordt gevreesd, dat als de EU Mostar verlaat, van de hereniging van de stad zeker niets meer terechtkomt, dat de samenwerking tussen moslims en Kroaten binnen hun Bosnische federatie verder onder druk zal komen te staan en dat het hele vredesproces in Bosnië schade oploopt.

De EU-bestuurder van Mostar, Sir Martin Garrod, zei gisteren dat hij het vertrek van de EU uit Mostar een “trieste gebeurtenis” zou vinden. Een woordvoerder van de Europese Commissie zei gisteren dat - als de Kroaten bij hun weigering tot samenwerking blijven - de EU zich niet in een keer geheel uit Mostar zal terugtrekken. In ieder geval zullen maatregelen worden getroffen opdat in het bestuur van de stad vanaf maandag geen “juridisch gat” valt, aldus de woordvoerder.

De moslim-Kroatische federatie is tot op heden uiterst broos gebleken. De eenzijdig uitgeroepen 'republiek' van de Bosnische Kroaten, Herceg-Bosna, had al meer dan twee jaar geleden moeten zijn ontmanteld, toen het tot de vorming van de moslim-Kroatische federatie kwam. Pas deze week beloofden de Kroaten onder zware druk Herceg-Bosna te ontmantelen en pas gisteren is daar een datum aan verbonden: 8 augustus. Die datum was het resultaat van het overleg van Tudjman met de Amerikanen, gisteren. (Reuter, AP, AFP)