Het Engels is op weg de enige officiële taal in de VS te worden

WASHINGTON, 3 AUG. De beweging die Engels tot de enige officiële taal van de Verenigde Staten wil maken heeft deze week een belangrijke overwinning geboekt. Na een emotioneel debat stemde het Huis van Afgevaardigden donderdag in met een wetsvoorstel dat de overheid verbiedt om in haar publicaties andere talen dan het Engels te gebruiken.

Uitzonderingen worden gemaakt voor documenten die betrekking hebben op onder meer de nationale veiligheid, internationale handel en gezondheidszorg. Ook hoeft het nationale devies van de Verenigde Staten - het Latijnse motto E pluribus unum, uit velen één - niet te worden verwijderd uit het officiële zegel, van alle bankbiljetten en munten, of van het plafond van het Huis van Afgevaardigden.

Al jaren smeult het debat over de status van het Engels, de taal die volgens de rekenkamer door 97 procent van de Amerikanen goed wordt gesproken, maar die niet wettelijk de officiële taal van het land is. Wel moeten immigranten Engels kunnen spreken, lezen en schrijven om het staatsburgerschap te verwerven, maar in de praktijk is dat lang niet altijd het geval.

Bij onder meer sociale diensten, de belastingen en rij-examens kan men soms te woord gestaan worden, of schriftelijke informatie krijgen, in talen als Spaans, Vietnamees of Chinees. Een experiment om het belastingformulier ook in het Spaans te drukken is echter weer verlaten. Ook kunnen stembiljetten in verschillende talen gesteld zijn.

Dit voorjaar laaide het debat op tijdens de Republikeinse voorverkiezingen, toen eerst de conservatieve kandidaat Pat Buchanan “de bescherming van het Engels” tot een thema van de campagne maakte, en vervolgens ook Bob Dole. In het Huis van Afgevaardigden bleken vrijwel alle Republikeinen voor het wetsvoorstel, en de meeste Democraten tegen. De regering-Clinton zegt dat de maatregel onnodig en inefficiënt is en bovendien verdeeldheid zaait. Als gouverneur heeft Bill Clinton er wel aan meegewerkt om Engels tot officiële taal van Arkansas te maken. In 23 deelstaten zijn dergelijke wetten van kracht.

De Republikeinen schetsten tijdens het debat in het Huis van Afgevaardigden gruwelijke toekomstbeelden als niet wettelijk zou worden vastgelegd dat het Engels de taal van Amerika is. De Verenigde Staten dreigen uiteen te vallen in linguïstische getto's, betoogden zij. Het land zou hetzelfde lot beschoren zijn als de Balkan, of anders toch zeker Canada. “We hebben al een grote burgeroorlog doorgemaakt”, aldus Afgevaardigde Robert Livingston uit Louisiana, “en we willen er niet nog een krijgen”. Voorzitter Newt Gingrich noemde het “historisch van vitaal belang om te bevestigen dat het Engels de gemeenschappelijke taal is in het hart van onze beschaving”.

Tegenstanders van de wet wijzen er op dat minder dan één procent van de overheidspublicaties in een andere taal dan het Engels is gesteld. De integratie van immigranten zou beter gediend zijn met het intrekken van de bezuinigen op het talenonderwijs voor deze groep. Naar verwachting komt het wetsvoorstel in september in de Senaat aan de orde.

Een op de acht inwoners van Amerika spreekt thuis een andere taal dan Engels, een op de 25 kinderen groeit op in een huishouden waar niemand boven de veertien de taal beheerst. In Californië bevinden zich zelfs één op de zeven kinderen in zo'n “linguïstisch isolement”. Veel scholen bieden tweetalig onderwijs aan, een praktijk die zeer omstreden is maar niet aan de orde komt in het wetsvoorstel dat deze week werd aangenomen.