Film helpt bij opvang psychisch gestoorde gevangene

DEN HAAG, 3 AUG. Het ministerie van Justitie heeft een videofilm gemaakt die medewerkers van penitentiaire inrichtingen moet leren omgaan met psychisch gestoorde gedetineerden. Schattingen van het departement wijzen erop dat tien tot twintig procent van de gedetineerden in Nederland psychische stoornissen heeft.

Volgens de scenarioschrijver van de film, P. de Boer, docent aan het opleidinginstituut van de Directie Justitiële Inrichtingen van het departement, weten medewerkers die beginnen aan de opleiding vrijwel niets van gestoord gedrag van gevangenen.

“Ik probeer cursisten vooral te leren hun doelen niet te hoog te stellen. Daar raken ze alleen maar gefrustreerd van. Zij kunnen zo'n jongen niet genezen. Daar zijn ze ook helemaal niet voor”, zegt De Boer in de Justitiekrant.

Volgens De Boer is de toename van het aantal psychisch gestoorden onder gedetineerden slechts een afspiegeling van de veranderingen in de maatschappij. “Het ministerie van Justitie krijgt op zijn bord wat andere ministeries laten liggen”, zegt hij, verwijzend naar bezuinigingen op de voorzieningen van de geestelijke volksgezondheid. Met name het drugsgebruik in de penitentiaire inrichtingen is een probleem waar nog geen oplossing voor is gevonden.

In de film John, Ben, Raiza en de anderen worden vijf gedetineerden - gespeeld door acteurs - getoond die ieder hun eigen (psychische) ziektebeeld hebben, zoals schizofrenie of depressiviteit. Hoe moet een medewerker van een strafinrichting omgaan met een gevangene die niet wil praten, eten, douchen of luchten, omdat zijn bajesmaatje zijn vrijheid heeft herkregen?

En als hij rondloopt met zelfmoordplannen? De Boer leert zijn cursisten dat zij er altijd naar kunnen vragen. “Daarbij brengen ze de gedetineerde echt niet op een idee”, zegt hij. “En als ze het niet durven vragen moeten ze het probleem in het team bespreken.”

Volgens De Boer is het voor werkers in penitentiaire inrichtingen vooral van belang dat zij niet afstandelijk toekijken hoe een psychisch gestoorde gedetineerde worstelt met zijn ziekte, maar dat zij met hem of haar in contact komen. “Dat is de grootste bron van veiligheid.”

Het woord 'behandelen' wil hij niet gebruiken. “Deze mensen komen te werken in een bajes, waar de beveiliging voorop staat, en niet in een psychiatrisch ziekenhuis.”