Toestemming door Soeharto; Megawati wacht verhoor over onlusten

JAKARTA, 2 AUG. President Soeharto heeft de procureur-generaal van Indonesië toestemming gegeven om oppositieleidster Megawati Soekarnoputri Kiemas en vijf andere parlementsleden van de Democratische Partij van Indonesië (PDI) aan een gerechtelijk verhoor te onderwerpen.

Een woordvoerder zei vanmorgen dat de procureur de zes wil horen in verband met de onlusten in Jakarta van het afgelopen weekeinde, de ernstigste die Indonesië in ruim twintig jaar heeft gekend. Geen van de zes had vanmiddag overigens een dagvaarding ontvangen.

Het openbaar ministerie besloot vanmorgen eveneens om Muchtar Pakpahan, de voorzitter van de niet-erkende vakbond SBSI die dinsdagavond werd opgepakt, in staat van beschuldiging te stellen krachtens de 'Wet op de bestrijding van staatsondermijnende activiteiten'. Op grond van die uit 1963 daterende wet kan een verdachte een jaar lang zonder vorm van proces worden vastgehouden en uiteindelijk ter dood worden veroordeeld.

De Indonesische radiojournalist Jopie Lassut, correspondent in Jakarta voor Radio Nederland Wereldomroep, wordt door de veiligheidsorganen gezocht. Gisteravond verschenen tien politiemannen in burger bij zijn huis annex kantoor. Lassut was op dat moment elders en de bezoekers zeiden tegen zijn zoon dat de journalist wordt gezocht wegens “betrokkenheid bij de onlusten van dit weekeinde”.

Nu hun parlementaire onschendbaarheid door de president is opgeheven, kunnen Megawati en haar medestanders in de PDI-fractie worden vervolgd. Minister van Justitie Oetojo Oesman zei gisteren dat aan hen “even zware straffen kunnen worden uitgedeeld als aan de relschoppers”. Hij doelde op de ongeregeldheden van afgelopen zaterdag en zondag, die uitbraken nadat oproerpolitie aanhangers van Megawati, die vorige maand met steun van leger en regering werd afgezet als partijvoorzitster, met geweld uit het partijhoofdkwartier had gezet.

Muchtar Pakpahan zei zaterdagavond dat de politie de avond tevoren op de markt van Kramat Jati, in Oost-Jakarta, “driehonderd losarbeiders en notoire straatvechters” had geronseld voor de aanval op het PDI-kantoor de volgende morgen. De meesten bleken aanhangers van Megawati en weigerden, aldus Pakpahan, maar een aantal liet zich wel overhalen.

Bij de ontruiming en bij charges van leger en politie tegen protesterende Megawati-aanhangers daarna vielen ten minste vier doden, raakten velen tientallen gewond en werden ruim tweehonderd arrestaties verricht. De autoriteiten reppen van twee doden, maar het Instituut voor rechtshulp (LBH) beschikt over de bewijzen dat er nóg twee doden zijn gevallen bij de rellen.

Over het aantal slachtoffers bestaat grote onduidelijkheid. Abdurrahman Wahid, de gezaghebbende voorzitter van Nahdlatul Ulama, met een aanhang van 25 miljoen de grootste moslimorganisatie van Indonesië, zei gisteren tegen het persbureau AFP dat door hemzelf gecontroleerde gegevens uitwijzen dat er bij de onlusten afgelopen weekeinde “116 mensen zijn omgekomen”. Volgens de moslimleider zijn “de lichamen in acht vrachtwagens afgevoerd en heimelijk verbrand in het crematorium van Tanjuk Priok”, de haven van Jakarta. AFP voegt hieraan toe dat “deze bewering oncontroleerbaar is”.

De autoriteiten laten zich dezer dagen vijandig uit over “buitenlandse journalisten die beweren dat er tientallen doden zijn gevallen”. Tot dusverre kregen de pers, diplomaten en advocaten echter geen toegang tot de politiebureaus waar de resterende arrestanten worden vastgehouden noch tot de twee militaire hospitaals in Jakarta waar gewonden worden verpleegd.

Gisteravond verscheen Megawati, de oudste dochter van wijlen president Soekarno, voor het eerst sinds dit weekeinde in het openbaar. Zij bezocht een cocktailparty op de Zwitserse ambassade en toonde zich volgens de aanwezige diplomaten hoogst ongerust over het lot van de PDI-leden die sinds dit weekeinde worden vermist.