Nederland ziet af van verkoop tanks aan Botswana

DEN HAAG, 2 AUG. De Nederlandse regering ziet af van de verkoop van vijftig verouderde Leopard-1 tanks aan Botswana omdat zij weet dat de Duitsers niet zullen instemmen met de export.

Dit is uit kringen rond het kabinet vernomen. Op dit moment worden de betrokken landen op de hoogte gesteld van het besluit. Bonn moest volgens een afspraak bij de koop van de tanks door Nederland in 1968 vergunning geven voor verkoop aan een niet-NAVO-land. Met het contract was een bedrag van 13 miljoen gulden gemoeid.

Nederland had Duitsland eind vorig jaar niet om toestemming gevraagd voor de verkoop van het overtollige materieel omdat het ministerie van Defensie een briefwisseling van de toenmalige minister van Defensie, Den Toom, met zijn Duitse collega niet had weten te vinden. De militaire attaché van de Duitse ambassade in Den Haag maakte in januari melding van die briefwisseling, die de Duitsers wel ter beschikking hadden. In het officiële contract met Bonn stond geen voorbehoud over verkoop, maar in de briefwisseling wel. En de Duitse regering beriep zich daar op.

Buitenlandse Zaken heeft lang gedacht dat over de juridische interpretatie van de brieven van de twee ministers nog wel met de Duitsers viel te onderhandelen. De president van Namibië, Nujoma, heeft evenwel in mei aan Bonn gevraagd dwars te gaan liggen, omdat de spanningen met zijn buurland Botswana aanzienlijk waren. Tussen de twee landen bestaat een grensconflict dat is voorgelegd aan het Internationale Gerechtshof.

Nederland heeft de spanningen tussen de twee landen en de veiligheidssituatie in het algemeen 'niet disproportioneel' genoemd. Bonn bestrijdt dat. Den Haag geeft voorts hoog op van het democratische gehalte van de regering in Botswana. Bovendien bestaat er bij de regering veel waardering voor de inzet van het leger van Botswana voor VN-vredestaken. Overigens is het voor militaire experts de vraag of de tanks voor vredesoperaties elders in Afrika nodig zijn.

Maandag 22 juli heeft de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Kinkel, in Gabarone aangekondigd dat Bonn niet zou instemmen met de tank-deal van Nederland. Toen Kinkel de openbaarheid had gekozen, werd het voor Den Haag steeds duidelijker dat het moeilijk zou worden de verkoop door te zetten. BZ deelde na de aankondiging van Kinkel mee dat Bonn om uitleg zou worden gevraagd.

De afgelopen dagen is duidelijk geworden dat de Duitse regering vasthoudt aan een exportverbod. Den Haag kon toen niet anders besluiten dan de verkoop niet te laten doorgaan. Botswana heeft al aangekondigd dat Nederland niet om schadevergoeding zal worden gevraagd wegens contractbreuk omdat Den Haag door Bonn op de knieën is gedwongen.