Verscherpte abortuswet in Beieren

BONN, 1 AUG. De Beierse meerderheidspartij CSU van premier Stoiber heeft gisteravond een eigen verscherpte abortuswetgeving voor de vrijstaat aanvaard. Daarmee staat Beieren weer eens tegenover Bonn en de rest van Duitsland.

Belangrijkste, van wetgeving elders in Duitsland afwijkende bepalingen zijn: een vrouw die in Beieren een abortus wil moet voortaan tijdens een verplicht voorafgaand overleg met een arts uitdrukkelijk melden waarom zij haar kind niet wenst te krijgen; Beierse artsen mogen in geen geval meer dan 25 procent van hun inkomen verdienen met beëindiging van zwangerschappen, waardoor zogenoemde abortusklinieken praktisch onmogelijk worden.

Met haar besluit daaraan vast te houden heeft de CSU-meerderheid in de landdag in München na een heftig marathondebat van 33 uur met de SPD en de Groenen, zowel de federale wetgevende autonomie op dit terrein benadrukt als haar partners in de Duitse regering (CDU en FDP) in politieke verlegenheid gebracht. Sinds de Duitse eenwording in 1990 is jarenlang in de Bondsdag moeizaam geworsteld om een wettelijk compromis te vinden tussen de in de vroegere DDR geldende abortusvrijheid en de Westduitse wetgeving, die abortus in principe strafbaar stelde en het afbreken van zwangerschap alleen ongestraft liet bij stricte medische en/of sociale indicaties.

In het tenslotte bereikte compromis, dat tussentijds nog moest worden verfijnd door het Duitse Constitutionele Hof, namen uiteindelijk in de Bondsdag de SPD, de FDP en delen van de CDU/CSU-fractie deel. Ook CSU-voorzitter Theo Waigel, minister van financiën in Bonn, stemde voor dat nationale compromis. Daarin is, onder druk van de CDU/CSU, wel het voorschrift van een verplicht gesprek met een arts opgenomen maar niet dat de vrouw moet toelichten waarom zij afbreking van haar zwangerschap wil. Van toezicht op de frequentie waarmee een arts abortus-ingrepen verricht is in dat compromis geen sprake.

De CSU zegt nu voor Beieren slechts een regionale uitwerking van de nationale wetgeving te hebben gemaakt. Maar de praktijk is, zoals de Süddeutsche Zeitung vanmorgen schrijft, dat maar 30 van de 1500 Beierse vrouwenartsen bereid zijn tot een abortus-ingreep. Het vereiste van uitdrukkelijke toelichting door de vrouw én de maximering van het aantal ingrepen per arts zullen kunnen daardoor makkelijk leiden tot een hernieuwd “abortus-toerisme” naar andere Länder, aldus het Münchense blad, dat honend van “bescherming van het ongeboren leven à la CSU” spreekt en de Beierse meerderheidspartij “hypocrisie” verwijt.

SPD en de Groenen hadden kanselier Helmut Kohl (CDU) de afgelopen maanden al verzocht om zijn Beierse zusterpartij onder druk te zetten om haar te laten afzien van wat algemeen wordt gezien als een regionale verscherping van het zo moeizaam bereikte nationale wetgevingscompromis. De kanselier, die zowel met de politieke gevoeligheden van de CSU (en de rechtervleugel van de CDU) als met de regionale wetgevingsautonomie van Beieren rekening moest houden, is op die oproep niet merkbaar ingegaan. Binnen de FDP wordt al nagedacht over een klacht bij het Constitutionele Hof.