Transatlantische smaaktest; Chips met nepvet

De lekkerste dingen zijn vaak dikmakers. Maar er is goed nieuws voor wie slank wil blijven. Procter & Gamble werkt namelijk aan een oplossing: vet zonder calorieën. De Agenda wist de hand te leggen op enkele zakjes chips die ermee zijn bereid.

Begin dit jaar kreeg Procter & Gamble van de Amerikaanse Food and Drug Administration toestemming om chips en andere zoute snacks bereid met het kunstmatig vet Olestra op de markt te brengen. Olestra is een synthetisch vet, dat bestaat uit een verbinding van suiker met vetzuren. De enzymen in de darmen zijn niet in staat Olestra af te breken. Het 'fake fat' kan daardoor niet in het lichaam worden opgenomen en het levert dus geen calorieën op.

Bij zulk nieuws droom je even weg. Gloort er hoop voor de chipseter met gewichtsproblemen? Is het nepvet, als in de toekomst ook andere toepassingen zijn toegestaan, de oplossing voor iedereen die van lekker eten houdt en moeite heeft maat te houden? Kunnen de diëten de prullebak in en gaan de vermageringsinstituten zware tijden tegemoet. Wordt de weegschaal een anachronisme? En, vooral, hoe zou Olestra smaken?

Om dat te ervaren moet de nieuwsgierige consument vooralsnog naar de Verenigde Staten. Drie plaatsen zijn uitverkoren als testmarkt: Cedar Rapids (Iowa), Grand Junction (Colorado) en Eau Claire (Wisconsin). Fabrikant Frito Lay brengt daar potato chips en tortilla chips in de verkoop die zijn bereid met Olean, een merknaam voor Olestra. Via slinkse wegen is de Agenda-redactie erin geslaagd de zoute snacks uit het proefgebied naar Nederland te krijgen. Met veel zorg zijn een paar zakjes overgevlogen voor een transatlantische smaaktest.

De zakjes zien er teleurstellend gewoon uit. Nadere bestudering van de teksten op de verpakking maakt de stemming er niet vrolijker op. Enige verontrusting geeft de prominente waarschuwing op de verpakking: “Dit produkt bevat Olestra. Olestra kan maagkrampen en diarree veroorzaken. Olestra verhindert de opname van sommige vitaminen en andere voedingsstoffen. Vitaminen A, D, E en K zijn toegevoegd.”

'Diarree' is mogelijk nog een eufemisme. Kritische publicaties over Olestra spreken over 'permanente anale lekkage' bij excessief gebruik. De toelating van Olestra is in de Verenigde Staten met veel discussie omgeven. De consumentenorganisaties zijn er fel op tegen. De wetenschappers strijden; de een ziet het nepvet als een revolutie op voedingsgebied, de andere meldt dat er al tweehonderd Amerikanen ziek zijn geworden van het eten van de nieuwe chips en vreest dat er doden gaan vallen.

Desondanks gaat het proefteam manmoedig over tot een blinde smaaktest. De proeverij omvat de in gewoon vet gebakken potato chips van het merk Lay's (een dochter van Procter & Gamble) en de tortilla chips van Doritos, de varianten met Olean en de normaal gebakken Nederlandse chips van Smiths. Alle Amerikaanse chips, vetarm of niet, zijn bleker en minder goudkleurig dan de Nederlandse soortgenoten. Het proefteam beoordeelt de Amerikaanse chips als matig, ongeacht of ze met Olean zijn bereid. Bij de potato chips is er een lichte voorkeur voor de normale, bij de tortilla chips voor de variant met de vetvervanger. De laatste is wat milder gekruid en smaakt heel licht naar kaas.

De chips met vetvervangers bevatten 12,5% tot 20% minder zout dan de normale varianten en dat is ook duidelijk te proeven. In de Amerikaanse Doritos 'Nacho Cheesier' zitten drie soorten kaas 'Cheddar, Romano from cow's milk and Parmesan', maar het kost veel moeite dat te bespeuren. Misschien de reden voor Smiths om in de Nederlandse Doritos 'new Nacho Cheese' de kaas maar helemaal weg te laten. Toch kunnen wat smaak en knisperigheid betreft de Amerikaanse chips niet op tegen hun Europese tegenhangers, die op alle punten wat beter scoren. En er zitten ook nog flippo's bij.

De grootste tegenvaller is dat de chips met vetvervanger niet calorieloos blijken te zijn. De tortilla chips hebben eenderde minder calorieën dan normaal, de potatochips de helft. Ongestraft onbeperkt chips eten is alvast een illusie gebleken.

Overigens, de leden van het proefteam leven nog en maken het goed.