'Syrische gezant bracht geheim bezoek aan Israel'

TEL AVIV, 1 AUG. Een afgezant van de Syrische president, Assad, heeft volgens het ochtendblad Haarets van vandaag onlangs in Israel in het grootste geheim gesproken met premier Benjamin Netanyahu. De woordvoerder van Netanyahu heeft vanmorgen dit bericht ontkend.

De Syriër kwam volgens Haarets kort voor het recente bezoek van Netanyahu aan de Verenigde Staten op initiatief van Damascus naar Israel. Van Netanyahu wilde hij weten of deze ideeën heeft over een vredesregeling met Syrië die hij niet in het openbaar wil uitspreken. Ook kwam tijdens het bezoek van de Syrische afgezant het idee van Netanyahu ter tafel om vrede met Syrië te beginnen met de 'Libanon eerst'-aanpak.

Voor zover bekend is dit de eerste maal dat een afgezant van president Assad naar Israel komt. Het Syrische initiatief doet denken aan de manier waarop de eerste Likud-premier, Begin, aan het begin van zijn ambtstermijn in 1977, eveneens in het grootste geheim, met de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken, Moshe Dayan, de vrede met Egypte voorbereidde.

Met de formule 'Libanon-eerst' doelt Netanyahu op terugtrekking van het Israelische leger uit de zogeheten veiligheidszone in Zuid-Libanon in ruil voor harde Syrische veiligheidsgaranties. Ontwapening van de moslim-extremististische Hezbollah en integratie van het door Israel getrainde en gefinancierde Zuidlibanese leger van generaal Antoine Lahad in het Libanese regeringsleger zijn enkele van de Israelische voorwaarden om het 'Libanon-eerst'-idee vorm te geven.

De Syrische vice-president, Khaddam, heeft gisteren in Parijs dit Israelische idee verworpen als een “valstrik die tot doel heeft Libanon te vernietigen”. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Warren Christopher, merkte echter gisteren in Washington op dat “Netanyahu met Syrië misschien kan bereiken wat in het verleden niet is gelukt”.

Vanmorgen vraagt de Jerusalem Post zich af naar welk land Netanyahu, vergezeld door enkele raadgevers, vrijdag is gevlogen. De diplomatieke correspondent van deze krant speculeert op een mogelijke ontmoeting met de Franse president, Chirac, of de Duitse kanselier, Kohl. De laatste speelde onlangs een belangrijke rol in de uitwisseling van de stoffelijke resten en gevangenen tussen Israel en Hezbollah. De Franse president heeft onder andere door zijn minister van Buitenlandse Zaken, Hervé de Charette, naar Jeruzalem te zenden vorige week duidelijk gemaakt een belangrijke bemiddelende rol te willen spelen in de driehoek Beiroet-Jeruzalem-Damascus.

In de ingewikkelde diplomatieke constellatie van het Midden-Oosten speelt ook de Palestijnse leider Yasser Arafat een rol in de contacten tussen Israel en Syrië, met name waar het gaat om het opsporen van in de Libanese oorlog verdwenen Israelische soldaten. Voordat hij voor een verzoeningspoging met president Assad naar Damascus vloog, vroeg Arafat aan de minister van Buitenlandse Zaken, Levy, of hij een Israelische boodschap aan de Syrische president kon overbrengen.

Bekend is dat Levy de Syrische president via Arafat liet bedanken voor de Syrische medewerking bij de recente door Duitsland bewerkstelligde uitwisseling met Hezbollah. Deze week is in de duinen van ten zuiden van Tel Aviv waarschijnlijk het lijk opgegraven van een Israelische soldaat die door Palestijnen werd ontvoerd en later vermoord.

Volgens bronnen van Hamas in Londen heeft Syrië onlangs een van de moordenaars van deze soldaat, Ilan Sa'adon, gearresteerd. Via Egypte was deze naar Syrië gevlucht. Volgens dezelfde bronnen, die vanmorgen door de Jerusalem Post worden geciteerd, heeft Syrië onlangs eveneens vijf leden van Hamas en de Islamitische Jihad gearresteerd die van plan waren via Jordanië Israel binnen te dringen.

Tegen de achtergrond van deze berichten valt het op dat premier Netanyahu zich tegenover kolonisten in bezet gebied niet heeft verplicht nieuwe nederzettingen te stichten. De minister van Defensie, Mordechai, zei gisteren in Hebron nadrukkelijk dat de regering Netanyahu besloten heeft de ontruiming van Hebron uit te voeren. Netanyahu herhaalt voortdurend dat Israel de overeenkomsten met de Palestijnen zal nakomen.