Staat weigert toneelsubsidie voor 'Emily'

AMSTERDAM, 1 AUG. De Amsterdamse amateurtoneelgroep Toetssteen krijgt geen geld van staatssecretaris Nuis (cultuur) voor het stuk Emily, of het geheim van Huis ten Bosch dat gaat over de omgang van een troonopvolger met een burgermeisje.

Het stuk gaat gewoon door. De Raad voor Cultuur, die positief over het stuk had geadviseerd, is 'verrast' door het besluit. Het gebeurt zelden dat een bewindspersoon een advies van de raad negeert. De afgewezen subsidie is een bedrag van 6000 gulden voor de schrijvers van het toneelstuk.

Toetssteen is een goed bekend staand gezelschap, dat zich toelegt op nieuw Nederlands repertoire. De 'Emily' uit het toneelstuk staat voor de 26-jarige juriste Emily Bremers, die al zo'n twee jaar wordt genoemd als de vriendin van kroonprins Willem-Alexander. Paleis Huis ten Bosch is de woning van koningin Beatrix en prins Claus. Bremers haalde afgelopen vrijdag nog de landelijke pers, omdat ze een paar blaren had opgelopen bij een brandje in de keuken van haar huis in Den Haag.

In een brief aan het bestuur van het gezelschap schrijft Nuis: “Ik ben van mening dat het artistieke concept om een 'well made play' te maken over een onderwerp als dit een slechte keuze is. Naar mijn mening zal de indruk kunnen postvatten dat het toneelstuk op ware feiten is gebaseerd, terwijl dat niet zo is. Daardoor ontstaat een situatie die naar mijn overtuiging niet gewenst is voor de personen die het onderwerp vormen van het stuk.”

Algemeen secretaris Atzo Nicolaï van de Raad voor Cultuur noemt het 'behoorlijk ongebruikelijk' dat bij dergelijke subsidieaanvragen van het advies van de raad wordt afgeweken. “Een bewindspersoon kan op bepaalde gronden anders besluiten, bijvoorbeeld omdat er minder geld is. Maar op het rare hier is dat het gebeurt op grond van een politiek-maatschappelijke afweging,” aldus Nicolaï. “Schijnbaar is het koningshuis nog een van de meest heilige dingen in ons land. Maar het gevolg is nu wel dat het stuk juist extra aandacht krijgt. Wij hebben er in ons advies een inhoudelijk oordeel gegeven. We vonden het een aardig, serieus en niet provocerend plan en we hadden vertrouwen in de mensen die het aan het voorbereiden waren. Het is een zotte situatie dat een besluit over zo'n klein project direct door de bewindspersoon genomen moet worden. De huidige procedure is niet goed. Dergelijke subsidies horen thuis in een fonds, dat dan zo nodig op de inhoud van het stuk kan worden aangesproken.”

Het nieuwe toneelstuk, dat onder anderen is geschreven door Ger Beukenkamp die ook de regie doet, gaat op 28 november in De Engelenbak in Amsterdam in première. De gemeente Amsterdam heeft de groep voor het komende seizoen een produktiesubsidie van 7200 gulden toegekend. Daaraan wordt niet getornd.

Emily, of het geheim van Huis ten Bosch is volgens het toneelgezelschap een familiedrama in vijf bedrijven en gaat mede over de mogelijkheden en onmogelijkheden van erfopvolging bij het koningschap in deze tijd. Het speelt in het paleis rond de bank in de woonkamer. Schrijver Beukenkamp spreekt vanaf zijn vakantieadres van 'een politieke beslissing'.