Boycot stierenvechten past kabel-tv niet

De ergste rampen gebeuren, zoals bekend, in de zomer. De afgelopen dagen heerste in Spanje dan ook een koortsachtige paniek. Programma's op radio en televisie werden omgegooid, het centrum-rechtse kabinet van premier José María Aznar riep het parlement in spoedvergadering bijeen, de koning riep het volk op het hoofd koel te houden.

Spanjes stierenvechters protesteerden op de stoep van het ministerie van Sociale Zaken om alvast een gunstige uitkeringsregeling voor de toekomst af te dwingen.

Als dit het scenario was dat de Dierenbescherming en het Comité Anti-Stierenvechten voor ogen stond toen zij verzochten de Spaanse zender TVE van de Amsterdamse kabel te halen, dan moet de teleurstelling in deze kringen groot zijn.

TVE, dat onder meer het stierenvechten in zijn programma-aanbod heeft, zal met ingang van 1 september van de Amsterdamse kabel worden gehaald. De enige zender met een selectie aan Spaanse programma's en het dagelijkse Spaanse nieuws wordt van het net gehaald. Dit tot merkbaar ongenoegen van vele kijkers: reeds honderden protest-handtekeningen zijn door de Amsterdamse kabel ontvangen.

Vanaf mijn standplaats Madrid kan ik melden dat dit besluit evenwel niet tot afgelasting van het lopende stierenvecht-seizoen heeft geleid. Alle aandacht ging de laatste dagen naar de onfortuinlijke José Gázquez, een hulp van een stierenvechter, die zaterdag op een gruwelijke manier werd afgeslacht door de vierde stier die tijdens de stierengevechten in Valencia de arena in kwam denderen.

Meer tevredenheid is er wellicht op het gemeentehuis van Oostzaan, waar burgemeester en wethouders reeds enige tijd geleden kabelexploitant A2000 op dreigende toon verzochten TVE van de kabel te halen. “Als machtiginghouder van het kabelnet menen wij een zekere verantwoordelijkheid te hebben voor wat Oostzaners op hun televisie kunnen aanschouwen”, aldus burgemeester H. Groen van Oostzaan in een brief aan A2000. Afgelopen weekeinde legde ik het geval voor aan een aantal Spaanse vrienden. De reactie was er een van verbazing en ongeloof. “Die meneer Groen moet wel een man met veel macht achter de schermen zijn”, zo concludeerde een van hen met gepast respect.

Achter de schermen blijkt men echter enigszins met het geval in de maag te zitten. De Algemene Programma Raad van de Amsterdamse kabel onderstreept desgevraagd met kracht dat de protesten tegen het stierenvechten “niet rechtstreeks” tot het besluit van verwijdering van TVE hebben geleid. Secretaris S. ter Meulen rept van een pijnlijke keuze die gemaakt moest worden in verband met een capaciteitsprobleem op het kabelnet. Zelf toont zij zich niet erg gelukkig met de ronkende wijze waarop de Amsterdamse televisiezender AT5 en het hoofdstedelijke avondblad Het Parool hun zomerluwte trachtten te overbruggen met gruwelpropaganda ten bate van het anti-stierenvechtfront. Niettemin kan de programmaraad er niet omheen: bij het verwijderen van TVE speelden de protesten wel degelijk een rol.

Stierenvechten is een zaak die ook buiten de gemeenteraad van Oostzaan met veel emoties gepaard gaat. Boeken zijn volgeschreven over dit rituele spektakel en je hoeft er niet direct een liefhebber van te zijn om te beseffen dat het verschijnsel zich niet uitsluitend laat benaderen door middel van hitsige morele hoogstandjes.

Een verontwaardiging die bovendien merkwaardig aandoet als zij afkomstig is uit een land dat een reputatie heeft hoog te houden in het grootschalig afslachten van vee. Met een veestapel van 4,6 miljoen koeien en kalveren, 14,3 miljoen varkens en 89,5 miljoen kippen geldt Nederland per vierkante kilometer als Europa's drukste slachthuis. Waarbij menig Nederlandse kip, kalf of varken slechts kan dromen van de omstandigheden waaronder de Spaanse vechtstier wordt grootgebracht. Maar dit terzijde.

Belangrijker is dat niemand wordt verplicht om naar het stierenvechten te kijken. Of het zou uit een pervers soort masochisme moeten zijn waar woordvoerder A. Dekker van het Comité Anti-Stierenvechten van bevangen lijkt. “Als Nederlanders stierenvechten een keer op televisie bekijken, zien ze hoe walgelijk het eigenlijk is en hoeven ze er in Spanje niet meer naartoe”, aldus Dekker in Het Parool.

Bij nadere beschouwing een goed advies, dat een hoop geld en teleurstelling kan besparen, maar helaas vanaf september mede door toedoen van Dekker zelf niet meer uitvoerbaar is. Net zomin als het mogelijk zal zijn de rest van het televisie-aanbod van TVE te bekijken.

Het wrede Spanje heeft andermaal een afstraffing uit de Lage Landen mogen ontvangen. Alleen wordt de overwinning dit maal vooral getekend door een potsierlijk paternalisme, morele zelfbevrediging en latente xenofobie. Per saldo heeft alleen de Amsterdamse kabelkijker ervan te lijden.

    • Steven Adolf
    • Steven Adolf is correspondent van NRC HANDELSBLAD te Madrid