Saksen voert strijd met Brussel om subsidie aan VW

BONN, 30 JULI. De Oostduitse deelstaat Saksen heeft de Europese Commissie de oorlog verklaard door ondanks een verbod uit “Brussel” volledig vast te houden aan een bedrag van 780 miljoen mark overheidssubsidie voor Volkswagen-fabrieken in Chemnitz en Mosel.

Het oorlogje tussen Brussel en de regionale hoofdstad Dresden is niet alleen om financieel-economische redenen interessant maar raakt ook aan de vraag welke status Oost-Duitsland in de Europese Unie mag hebben als subsidie-ontvanger. Bovendien plaatst het de klachten van de Duitse regering dat zij als grootste “netto-betaler” te zware lasten moet dragen in de Europese Unie in een vreemd daglicht.

De Commissie had in juni besloten slechts 540 miljoen van de geplande subsidies goed te keuren, ondanks het verzet tegen zo'n beperking van de twee Duitse commissarissen, Martin Bangemann en Monika Wulf-Matthies, en de regeringen in Bonn en Dresden. De Commissie kwam tot haar besluit omdat zij meent dat de nog uitstaande VW-investeringen in de lakfabriek in Mosel en de motorenfabriek in Chemnitz niet gericht zijn op voltooiing van eerder begonnen projecten maar op produktie-uitbreiding, die Brussel eigenlijk ongewenst acht wegens de toch al bestaande overcapaciteit op de Europese vrachtwagenmarkt.

Bovendien vindt de Commissie dat het EG-Verdrag (art. 92) weliswaar voorlopig ruimte moet bieden voor overheidssubsidies in Oost-Duitsland om de economische gevolgen van 45 jaar Duitse deling ongedaan te helpen maken, maar dat dit niet geldt “voor regionale subsidies in nieuwe investeringsprojecten”.

Na het Commissiebesluit had Volkswagen gedreigd zijn investeringen in Saksen (totaal tot eind 1997: 3,5 miljard) op economische gronden dan maar in nieuwe fabrieken in Hongarije en Slowakije te zullen steken. Daardoor dreigden in Saksen, dat al 472 miljoen aan subsidies uitgekeerd had, liefst 20.000 banen op de tocht te raken.

De Saksische regering heeft tot 17 september gelegenheid om in beroep te gaan tegen het besluit van de Commissie. Zij zal van dat recht gebruik maken, zei Schommer. Maar mede gezien de dreigementen van Volkswagen kan en wil zij de uitkomst van zo'n langdurige beroepsprocedure niet afwachten, zei hij. De Duitse regering is het eens met Schommers bezwaren tegen het Commissiebesluit, maar zij gaat niet akkoord met het doorbetalen van de door Brussel afgewezen subsidies.

Een woordvoerder van de Europese Commissie noemde vanochtend het besluit van Saksen “niet acceptabel”. Commissaris Van Miert (mededinging) en voorzitter Santer zullen Saksen beiden een brief schrijven. Gezien de ernst van de zaak sluit de Commissie “directe stappen” niet uit. Daarmee wordt gedoeld op het voorleggen van de zaak aan het Europese Hof van Justitie. Saksen heeft eerder al laten weten een dergelijke procedure niet uit de weg te zullen gaan.