Netscape rust af en toe uit in strijd met Microsoft

MOUNTAIN VIEW, 30 JULI. Bij Netscape Communications wordt niet zo hard gewerkt als bij concurrent Microsoft. President Jim Barksdale vindt het niet nodig dat werknemers al hun tijd op kantoor doorbrengen, daar ook eten en slapen tot ze overwerkt zijn. Toen onlangs te veel mensen overuren hadden staan gingen de poorten dicht en stelde het bedrijf een verplichte snipperdag in voor iedereen onder de titel 'Escape from Netscape'.

Het is een gezonde mentaliteit maar is het de juiste instelling in de oorlog tegen Microsoft? Dat bedrijf laat keer op keer zien dat het met minder dan alleenheerschappij nooit genoegen neemt. Vraag maar aan Apple, Novell, Borland, Lotus - stuk voor stuk bedrijven die Bill Gates op zijn weg tegenkwam en die een produkt hadden waar hij wel iets in zag. Ze zijn inmiddels allemaal opgeslokt door Microsoft en toe te passen onder Windows, het besturingssysteem van Microsoft. Windows is te vinden op 80 procent van alle pc's ter wereld.

En nu is er Netscape. Netscape bestaat pas achttien maanden maar moet opboksen tegen Microsoft, de Goliath van de computerindustrie. Microsoft, het grootste onafhankelijke softwarebedrijf ter wereld is geschrokken van het kleine Netscape, dat inderdaad het lef had om de hegemonie van Bill Gates en de zijnen te betwisten. Een spectaculaire aandelenemissie in juli 1995 deed de Internet-koorts bij beleggers postvatten. Zelfs Bill Gates, topman van Microsoft en de rijkste man ter wereld, kon het Internet niet meer negeren.

“Wij zijn nog klein maar zeer doelgericht”, zegt Eric Broussard, een Fransman die marketing manager voor Europa is. “We moeten wel. Wij hebben 1.200 man en Microsoft heeft er 20.000.” Broussard wijst er echter op dat Netscape met zijn Navigator een marktaandeel heeft van 85 procent, terwijl Explorer van Microsoft slechts 5 tot 7 procent heeft. Microsoft heeft dat aandeel echter tegen de verdrukking in opgebouwd en is uiteraard nog niet verslagen. “Navigator is de meeste verspreide softwaretoepassing in de wereld”, zegt Broussard, “maar onze zakelijke activiteiten beperken zich uiteraard niet tot het gratis weggeven van software.”

Netscape is opgericht door Jim Clark, de voormalige topman van Silicon Graphics en door Marc Andreessen, een student die samen met zijn afdeling op de universiteit van Illinois het programma Mosaic ontwikkelde. Mosaic werd de basis voor de Netscape Navigator, een 'browser' of bladeraar waarmee je het Internet bewandelt. Netscape gaf zijn produkt gratis weg om zo snel mogelijk marktaandeel op te bouwen. Binnen de kortste keren werd de Netscape Navigator de standaard, ook al omdat het beste produkt was. Toen Microsoft een jaar geleden Windows 95 uitbracht en Bill Gates zijn boek The Road Ahead publiceerde kwam Internet nauwelijks in het verhaal voor. Gates had in zijn alwetendheid het Internet afgeschreven!

Al gauw zag hij echter zijn fout in. Niemand kan meer om het Internet heen en bedrijven en particulieren hebben het inmiddels omarmd. Gates haastte zich dan ook om alle software-activiteiten van zijn bedrijf op Internetprodukten te richten. Hij liet Explorer, een 'browser' of bladeraar, ontwikkelen waarmee een Internetgebruiker de weg kan vinden en kocht een licentie voor Java, de universele Internettaal voor softwareschrijvers van Sun Microsystems. Inmiddels is Microsoft al zover dat het over een paar maanden bestanden op Windows 95 het aanzicht van Internet-pagina's wil geven. Windows en het World Wide Web zouden samensmelten en Microsoft zou Netscape langzaam gaan inhalen. Daarmee zou immers de grens tussen de persoonlijke bestanden van een gebruiker en de openbare pagina's van het World Wide Web praktisch wegvallen. Dit nieuwtje is geheel in de stijl van Microsoft met de nodige 'hype' gebracht maar het produkt ligt nog niet in de winkel.

De gebouwen waar Netscape in gevestigd is, onderscheiden zich in niets van zijn omgeving. De krappe, beschotte werkruimtes zijn in alle bedrijven in de hele Verenigde Staten te vinden, al zullen niet in alle bedrijven uitbundige versieringen zijn toegestaan. De een heeft een aquarium achter zijn bureau, een ander werkt in een Halloweenachtig spookhuis. De vergaderruimtes heten naar beroemde gevangenissen. “Ik zie je straks om half drie in Alcatraz.”

Netscape maakte onlangs respectabele financiele resultaten over het tweede kwartaal bekend. De brutowinst bedroeg 5,8 miljoen dollar maar komt na aftrek van de kosten van enkele acquisities uit op 906.000 dollar. Beleggers en analisten blijven echter bezorgd over de marketing- en reclamekosten die Netscape moet maken om zich Microsoft van het lijf te houden.

Netscape richt zich sinds kort geheel op de Intranet-markt. Intranet is gebruik van het Internet binnen het bedrijf met als oogmerk om de communicatie intern en naar buiten beter op elkaar aan te laten sluiten. “De mogelijkheden zijn oneindig”, aldus Broussard. “Bedrijven kunnen efficienter informatie verspreiden en je kunt de communicatie intern beter organiseren. Met enkele handgrepen kun je je Intranet geheel afschermen van het Internet terwijl ze toch met elkaar in verbinding staan.”

Intranet is nieuwste toepassing van het Internet. De grote fabrikanten van hardware, zoals IBM, Sun Microsystems en Hewlett-Packard hebben baat bij het zich ontwikkelen van Intranet maar ook de softwarebedrijven, zoals Microsoft, IBM-Lotus en Netscape dus, zien een snel groeiende markt. Netscape is geen uitzondering maar het heeft dan ook een belangrijk voordeel. De bladeraar Navigator is reeds alomtegenwoordig en is een belangrijk instrument bij het gebruik van het Intranet. Bovendien is de Navigator verenigbaar met de verschillende besturingssystemen van Microsoft (Windows), IBM (OS/2), Apple (Mac) en Sun (Unix). Microsoft zit eigenlijk nog vast aan Windows, al sluit ook de Explorer aan bij open standaarden.

“De komende drie kwartalen concentreren we ons op serversoftware voor onder meer Intranettoepassingen”, zegt Srivats Sampath, 'vice-president' Server Marketing bij Netscape. “Dan zullen we weten hoe belangrijk het Intranet is geworden.” Volgens Sampath gebruikt 92 procent van de bedrijven die op de lijst staan van Fortune 500, de vijfhonderd grootste Amerikaanse bedrijven, de Navigator van Netscape. “Let wel, ze betalen daarvoor”, zegt Sampath, die niet ontkent dat bijna al die bedrijven ook Windows gebruiken. Sampath pareert echter ook dat Explorer standaard wordt bijgeleverd in Windows 95 maar dat het helemaal niet gezegd is dat de 'browser' of bladeraar ook daadwerkelijk wordt gebruikt.

“De open standaard die wij hebben gepropageerd heeft de regels van het spel geheel veranderd”, zegt Sampath. “Mensen kunnen naar ons toekomen voor ondersteuning maar als ze het niet leuk vinden kunnen ze hun eigen software blijven gebruiken. Maar het blijkt dat ze blijven terugkomen!” Netscape vertrouwt er daarom op dat zijn sogftware voor het Intranet een hoge vlucht zal nemen. Mede-oprichter Marc Andreessen heeft een strategie ontwikkeld die gepubliceerd is op de Weblokatie van Netscape onder het hoofdje 'White Papers'.

Voor Europa heeft Netscape, dat zijn hoofdkantoor voorlopig in Parijs heeft, in principe dezelfde tactiek als voor de VS. Europa loopt op Internet-gebied echter nog net een beetje achter. “Europese vrouwen gebruiken pc's minder dan vrouwen hier”, zegt Sampath. “Er zijn daar echter meer computergebruikers in de hogere inkomensgroepen. Ze lopen in Europa snel in.” Sampath denkt dat de achterstand zes maanden bedraagt. Ook stelt hij vast dat de open Unix-standaard in Europa belangrijker is dan in de VS. Ondersteuning in Europa moet in verschillende talen, wat ook weer meer organisatie met zich meebrengt. Ook in Europa komt Netscape natuurlijk Microsoft weer tegen. Sampath: “De strijd zal iets later plaatshebben maar waarschijnlijk daar harder zijn dan hier.”

    • Lucas Ligtenberg