VS fel tegen terreur na bom in Atlanta

WASHINGTON/ATLANTA, 29 JULI. President Clinton heeft gisteren, een dag na de bomaanslag in Atlanta, de bondgenoten van de Verenigde Staten opgeroepen sancties in te stellen tegen landen die terrorisme steunen. Morgen houden de landen van de G-7 en Rusland in Parijs een conferentie over de bestrijding van internationaal terrorisme.

De Amerikaanse politie zegt over veel goede aanknopingspunten te beschikken voor haar grootscheepse onderzoek naar de bomaanslag die zaterdagochtend de Olympische Spelen in Atlanta ruw verstoorde. Er zijn vooralsnog geen aanwijzingen dat de aanslag iets te maken heeft met de ramp met de Boeing 747 van TWA die op 17 juli explodeerde, mogelijk ten gevolge van een bom. Bij de aanslag in Atlanta, die niet is opgeëist, kwamen twee mensen om het leven en raakten 111 mensen gewond. Na een minuut stilte met de vlaggen halfstok zijn de Spelen zaterdag volgens schema hervat.

In zijn uitspraken over terrorisme noemde president Clinton met name Iran, Irak, Libië en Soedan. Naar verwachting zal Clinton deze week het wetsvoorstel ondertekenen dat buitenlandse ondernemingen straft die in een jaar meer dan veertig miljoen dollar investeren in de olie- of gasindustrie van Libië of Iran. De Europese Unie en andere bondgenoten van de VS hebben fel geprotesteerd tegen de wet en de zogeheten extraterritoriale werking die ze heeft.

De gebruikte, ruw gemaakte fragmentatiebom in Atlanta blijkt van ongeveer hetzelfde type te zijn als de staafbommen die in het bezit waren van twee mannen die in april in de staat Georgia werden gearresteerd. Ze zouden banden hebben met een extreem-rechtse militie. Volgens de politie bewapenden de mannen zich voor een conflict met de Verenigde Naties en 'de nieuwe wereldorde'. Dat een rechtse militie achter de aanslag van zaterdag zit is een van de mogelijkheden die de politie onderzoekt.

Sporters en supporters in de stadions en sporthallen van Atlanta deden dit weekeinde hun best de olympische geest levend te houden. De massale beveiligingsoperatie van de Spelen werd in staat van extra waakzaamheid gebracht. Inwoners en bestuurders van Atlanta moesten verslagen erkennen dat hun stad tijdens de Olympische Spelen toch niet “de veiligste plaats ter wereld” was, zoals wat overmoedig was aangekondigd. En in heel Amerika wordt gelaten geconstateerd dat terrorisme kennelijk niet uit het dagelijks leven te weren is.

Vanuit de hele wereld stroomden de veroordelingen van de aanslag binnen en aanmoedigingen om het sportieve evenement niet door terreur te laten overschaduwen. Het is voor het eerst sinds Palestijnse terroristen in 1972 in München een groep Israelische atleten gijzelden en doodden, dat de Olympische Spelen door terrorisme worden getroffen. President Clinton noemde de aanslag , een laffe daad die een schril contrast vormt met de moed van de olympische sportlieden''.

Meer dan duizend agenten van de federale politiedienst FBI, het bureau voor alcohol, tabak en vuurwapens ATF en de lokale politie houden zich bezig met het onderzoek naar de aanslag. Op basis van getuigenverklaringen heeft de FBI al een aantal compositietekeningen gemaakt van verdachten.

Pagina 5: ogelijke dader volgens politie blanke Amerikaan

De compositietekeningen van mogelijke daders zijn echter nog niet openbaar zijn gemaakt. Ook beschikt de politie over veel foto's en video-opnames die in het uur voor de ontploffing door omstanders van de plaats des onheils zijn gemaakt.

Verder heeft men een bandopname van het telefoontje waarin een man een half uur van te voren de explosie aankondigde: het zou de stem zijn van een blanke Amerikaanse man zonder accent. En ten slotte vormen de fragmenten van de bom belangrijke aanwijzingen bij het opsporen van de dader of daders. Onderminister van justitie Jamie Gorelick zei er gisteren niet aan te twijfelen dat de zaak zal worden opgelost.

In het vrij toegankelijke Centennial Olympic Parc, waar op dat moment een popconcert werd gehouden, ontplofte in de nacht van vrijdag op zaterdag om vijf voor half twee lokale tijd een staafbom, die spijkers en schroeven bevatte. Een 44-jarige Amerikaanse vrouw raakte dodelijk gewond door de rondslingerende stukken metaal. Een 40-jarige Turkse cameraman kreeg een fatale hartaanval terwijl hij zich naar de plaats van de ontploffing haastte. De meeste van de 111 gewonden hadden lichte verwondingen, elf moesten in het ziekenhuis worden opgenomen. Er waren geen kinderen onder de gewonden.

Nog niet duidelijk is waarom het waarschuwingstelefoontje naar het algemene nummer voor noodgevallen niet is doorgegeven aan de politie in het park. Een politieagent ter plaatse echter had een verdachte rugzak gezien zonder eigenaar en daarop de hulp van explosieven-experts ingeroepen. De politie begon de omstanders weg te sturen, maar de bom ontplofte voor de duizenden mensen uit het park waren geleid. Door te beginnen de plek van de bom te ontruimen heeft de politie waarschijnlijk voorkomen dat er een veel groter aantal dodelijke slachtoffers is gevallen.

Morgenochtend zal het park, dat de afgelopen twee dagen door de politie is uitgekamd op bewijsmateriaal, weer geopend worden voor het publiek. Het was het enige Olympische terrein waarvoor geen toegangskaartjes vereist zijn. Vanaf dinsdag zullen er metaaldetectoren bij de ingang worden opgesteld en zal de beveiliging nog worden verhoogd. Het speciaal voor de Olympische Spelen ontworpen en 8,5 >>> EINDE KOLOM upon hectare grote park, met een fontijn in de vorm van de vijf ringen waarin kinderen afkoeling zochten van de warmte, was bedoeld als een plaats van ontspanning en vermaak. Volgens de autoriteiten is het van begin af aan duidelijkgeweest, dat het park de kwetsbaarste plek was van het Olympische complex.

Op de veiligheidsvoorzieningen in Atlanta is sinds zaterdag nog weinig openlijke kritiek geuit. Dat er ondanks de 30.000 man bewakingspersoneel mazen in het net zaten, bleek al bij de openingsplechtigheid. Een man die zich voordeed als een beveiligingsemployé wist met een geladen wapen door te dringen in het stadion, zo werd vier dagen later bekendgemaakt. Hij werd pas gearresteerd toen hij zich niet kon legitimeren. Een onbekend aantal buitenlandse veiligheidsfunctionarissen heeft in de eerste week van de Spelen zijn medewerking opgezegd, uit onvrede over de gebrekkige organisatie in Atlanta.

In de eerste week van de Spelen blijken zo'n tweehonderd bommeldingen te zijn gedaan. Tot zaterdag was het iedere keer vals alarm. Zaterdagmiddag werd in grote haast een ondergronds winkelcentrum ontruimd waar een verdacht pakketje was aangetroffen. Het bleek een nep-bom te zijn, gemaakt van een kleerhanger en een thermostaat.

In de Amerikaanse politiek is na de aanslag het debat weer opgelaaid over de anti-terrorisme wet die president Clinton het Amerikaanse volk had beloofd na de bomaanslag, vorig jaar, op een overheidsgebouw in Oklahoma City. De wet is door het Congres gekomen, maar de volksvertegenwoordiging weigerde onder meer de FBI grotere bevoegdheden te geven om af te luisteren. Ook het plan om fabrikanten gekleurde chemicalieën door explosieven te laten mengen, om na explosies de herkomst makkelijker te kunnen achterhalen, haalde het niet. De Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de uit Georgia afkomstige Newt Gingrich, zei gisteren dat hij bereid is aan de wensen van de FBI tegemoet te komen.