Veiligheid maakt vliegen duurder

ROTTERDAM, 26 JULI. President Clintons oproep van gisteren om in het kielzog van de ramp met de Boeing-747 van TWA tot drastische verbetering van de veiligheid van luchtreizigers te komen, zal de kosten voor de maatschappijen en hun klanten zeker opdrijven.

En dat zal hard aankomen in een sector die nu al gekenmerkt wordt door moordende concurrentie en door continue kostenbesnoeiingen om het hoofd boven water te kunnen houden.

“De door Clinton voorgestelde maatregelen zullen de afhandelingstijden van vliegtuigen op de grond verlengen en daarmee de arbeidskosten opdrijven”, aldus analist Jeffrey Long van J.P.Morgan in New York. “Het zal de kosten opdrijven en de kans op vertragingen doen toenemen en dat kan weer nadelig uitpakken op de reislust, met name van mensen die voor hun plezier op pad willen.”

De extra maatregelen die de Amerikaanse president gisteren aankondigde behelzen onder meer het installeren van geavanceerde apparatuur om explosieven te onderscheppen, een strikte controle van handbagage en een zorgvuldig onderzoek van elk toestel voor vertrek. TWA zei gisteren dat al een deel van Clintons voorstellen is uitgevoerd. Zo wordt sinds woensdag j.l. elk toestel voor vertrek minitieus geïnspecteerd.

Een zegsman van de KLM liet vanmorgen weten dat veiligheidsaangelegenheden geheim zijn. Wel zei hij dat de maatschappij nu samen met het Ierse bedrijf Ibris werkt aan de ontwikkeling van een gecomputeriseerd systeem waarbij de 'gangen' van elke passagiers en de bijpassende bagage voortdurend traceerbaar zijn. Daarmee wordt voorkomen dat bagage wordt ingecheckt waarna de passagier spoorloos verdwijnt. De KLM hoopt dat systeem medio volgend jaar in te voeren.

Zo'n systeem werkt al sinds 1993 op Lufthafen Frankfurt. Daarbij worden zowel de bagagestukken als de instapkaarten voorzien van 'code bars', waardoor het mogelijk wordt zowel de passagier als zijn/haar bagage voortdurend te volgen. Frankfurt heeft dit systeem onlangs verkocht aan British Airways dat het op zijn Britse thuishavens heeft geïnstalleerd. Volgens een zegsman van Lufthafen Frankfurt is United Airlines de enige Amerikaanse maatschappij die zo'n geavanceerd systeem gebruikt, en dan alleen nog maar in Frankfurt.

Een United-zegsman verzekert overigens dat zijn maatschappij de inspectie van passagiers en vracht sinds het TWA-incident heeft verscherpt. Delta Airlines kondigt een nieuw programma voor foto-identificatie aan voor alle passagiers van 18 jaar en ouder. American Airlines zegt dat het nu verscheidene door Clinton aangekondigde maatregelen evalueert en die weldra in de praktijk wil brengen. Southwest Airlines meldt dat het veranderingen in zijn veiligheidsprocedures aanbrengt maar wil niet in details treden.

Volgens veiligheidsanalisten vormen de tot nu toe genomen maatregelen nog maar een fractie van het totaal-pakket dat Clinton gisteren heeft voorgesteld. “De grote vraag blijft wie er voor gaat betalen”, aldus Jeffrey Long van J.P.Morgan. “De maatschappijen, de passagiers of de luchthavens?” Hij vermoedt dat de maatschappijen voor het leeuwendeel zullen moeten opdraaien maar heeft nauwelijks medelijden met ze. “Nu zij recordwinsten boeken, moeten zij niet wachten tot de Federal Aviation Administration verouderde metaaldetectoren vervangt en andere veiligheidssystemen op vliegvelden opwaardeert”, oordeelt hij. “Zij kunnen zich nu veroorloven zulke projecten op eigen kracht uit te voeren. Met name in de VS is nog veel te doen. Zo zijn San Francisco en Atlanta er tot nu toe de enige luchthavens met apparatuur die plastic explosieven kan ontdekken. Die machines zijn al beschikbaar vanaf 200.000 tot een miljoen dollar.