Rijksbeleid mobiliteit 'verkeerd uitgevoerd'

NIJMEGEN, 26 JULI. Het zogenaamde ABC-lokatiebeleid, dat het Rijk in 1990 invoerde om de explosieve stijging van het autogebruik terug te dringen, wordt door de gemeenten slecht uitgevoerd. Dit blijkt uit onderzoek aan de KU Nijmegen. Volgens planoloog dr. D. Drenth valt daarmee een belangrijke peiler weg onder het mobiliteitsbeleid van het kabinet.

Om de automobiliteit te beperken ontwikkelde de vorige minister van Milieu, H. Alders, het ABC-lokatiebeleid. Bedrijven en instellingen die wegens hun vele werknemers en bezoekers veel mobiliteit genereren, zouden zich moeten vestigen op zogenaamde A-lokaties, plaatsen zoals intercitystations die zijn te bereiken zijn met het openbaar vervoer. Lokaties die daarmee moeilijker bereikbaar zijn, kregen een status als B-lokatie. De C-lokaties bij snelwegen wilde Alders reserveren voor distributie- en transportondernemingen.

De gemeenten moesten dit beleid uitvoeren. Ze zouden bedrijven bij de aanvraag van een vestigingsvergunning moeten screenen op mobiliteitseffecten en hen vervolgens naar een A-, B- of C-lokatie moeten dirigeren. De afgelopen vijf jaar hebben zij dat volgens Drenth niet goed gedaan. Ze willen bedrijven die zich binnen hun grenzen willen vestigen, niets in de weg leggen. Drenth: “Soms zijn gemeenten bang dat bedrijven uitwijken naar een andere gemeente. In Geldermalsen, bijvoorbeeld, hebben zich sinds 1990 22 nieuwe bedrijven gevestigd. Een aantal daarvan is ten onrechte op een C-lokatie langs de A2 terechtgekomen.”

Maar ook als er geen concurrent is en gemeenten hun poot stijf kunnen houden, doen ze dat vaak niet, volgens Drent. “Venlo was de enige kandidaat voor het nieuwe regiokantoor van de politie Noord-Limburg. Een A-lokatie lag voor de hand, maar het is een C-lokatie geworden. Hetzelfde geldt voor PTT-Post in Den Bosch.” Soms bewijzen gemeenten slechts “een lippendienst” aan het ABC-lokatiebeleid. Drenth: “Van een C-lokatie maken ze geforceerd een B-lokatie door er een buslijntje naar toe te leggen. Dat is gebeurd bij het nieuwe Canisius-Wilhelmina-ziekenhuis in Nijmegen.” Overigens zijn er ook gemeenten die wel eisen stellen en voet bij stuk houden, ook als een bedrijf dreigt te vertrekken. Interpolis in Tilburg is daarvan een voorbeeld. Deze verzekeraar wilde een nieuw kantoor bij de snelweg, dreigde Tilburg te verlaten toen de gemeente toestemming weigerde, maar koos uiteindelijk toch voor een A-lokatie bij het station.

Als gemeenten zich niet houden aan het rijksbeleid, moeten provincies en Inspecties voor de Ruimtelijke Ordening hen corrigeren. De provincies blijken dat niet te doen.

    • Henk Donkers