Milieufederatie klaagt: Jaarverslag milieu geeft slecht beeld

ROTTERDAM, 26 JULI. Milieujaarverslagen geven geen betrouwbaar beeld van de milieubedrijfsvoering van bedrijven. Dit concludeert de Zuidhollandse Milieufederatie in een nog niet gepubliceerd onderzoek naar de milieujaarverslagen van negen grote Nederlandse chemiebedrijven waaronder Shell, Akzo Nobel en DSM.

Steeds meer bedrijven brengen in Nederland vrijwillig een openbaar verslag uit waarin zij verantwoording afleggen over de gevolgen van hun activiteiten voor het milieu. De milieufederatie, een overkoepelende organsiatie van 85 milieu-organisaties in Zuid-Holland, heeft jaarverslagen onderzocht van Hoechst Holland (over het jaar 1993/94), Shell Pernis ('94), General Electrics Plastics ('93), Akzo Botlek (1992 en '93), Exxon Chemical Holland (1992/93 en '94), Cyanamid (1991), Cytec (1993), Dow Chemicals ('92), Hoogovens ('93) en DSM Resins ('94).

Volgens de milieufederatie staan er geen pertinente onwaarheden in de verslagen, maar wordt “door selectie en presentatie een beeld opgedrongen waaruit niet anders dan een positief oordeel over het bedrijf kan volgen”. De milieufederatie concludeert dat het milieu jaarverslag “voorlopig toch vooral een pr-instrument is”.

Een woordvoerder van Shell benadrukt dat het milieujaarverslag van Shell Pernis vrijwillig is uitgebracht. “Wij hebben geprobeerd in het jaarverslag datgene naar buiten te brengen dat voor onze vestiging van belang leek”, zegt hij. Hoofd milieu J. Seters van Dow Chemical is het “niet eens” met de kritiek dat het milieujaarverslag in de eerste plaats als pr-instrument wordt gebruikt. “Wij geven in het milieujaarverslag van Dow Benelux openheid over klachten, milieu-incidenten en juridische procedures. We proberen in onze jaarverslagen een evenwichtig beeld te schetsen met negatieve en positieve elementen. Onze emissies gaan echter naar beneden en dat laten we natuurlijk graag zien.”

De milieufederatie constateert dat de 'jaarvrachten' van individuele stoffen, hoeveelheden die op jaarbasis in het water of de lucht zijn geloosd, in de jaarverslagen correct gemeld worden. De gegevens zijn echter niet altijd volledig. “Akzo-Botlek bijvoorbeeld is bijzonder compleet terwijl andere bedrijven, zoals Exxon, neigen tot een verbale beschrijving, en slechts enkele bij elkaar opgetelde cijfers vermelden. Volgens de milieufederatie lijkt bij de selectieve presentatie van gegevens “de al meerdere malen door de industrie geuite angst stoffen op een voetstuk te plaatsen een rol te spelen”.

De milieufederatie vindt dat de lezer in enkele gevallen op het verkeerde been wordt gezet als het gaat om milieuinspanningen. Zo vermeldt Shell een verminderde lozing van vervuild afvalwater, terwijl dit milieuprobleem volgens de federatie in feite is verplaatst. Dow Chemical mist in het jaarverslag diverse stoffen (trichlooretheen, trichloorethaan, tetra en olie) “die uit het oogpunt van giftigheid en lozingshoeveelheden niet in het verslag hadden mogen ontbreken”.