Mammoetorder Britse defensie omstreden

LONDEN, 26 JULI. Kleine Britse defensiebedrijven en grote buitenlandse firma's hebben gisteren felle kritiek geleverd op de Britse toewijziging van een aantal militaire orders ter waarde van ruim 3,5 miljard pond, circa 9 miljard gulden.

Ze verwijten het Britse ministerie van defensie bevoordeling van grote Britse defensieconcerns als British Aerospace en GEC. Volgens Hunting Engineering, een van de twee kleinere Britse raketfabrikanten, hadden technische adviseurs eerst Hunting uitverkoren voor de levering van anti-tank raketten. Maar het ministerie van defensie zou aan die eerste keuze zijn voorbijgegaan na massief lobbywerk van GEC. Ook de Amerikaanse vliegtuigfabrikant McDonnell Douglas klaagde gisteren dat een order voor de levering van kruisraketten ten onrechte naar een samenwerkingsverband van Britisch Aerospace en het Franse Matra was gegaan. McDonnell Douglas had samen met de Duits-Zweedse combinatie Daimler-Benz Bofors een veel voordeliger offerte uitgebracht. Te elfder ure gaf het ministerie van defensie aan British Aerospace de kans om het eerste bod te verlagen waarna de order alsnog naar het Brits-Franse consortium ging.

De Zweedse wapenfabrikant Bofors verklaarde gisteren dat de Britse regering zich bij de toewijzing van de opdrachten door politieke en industriële overwegingen had laten leiden. Ook andere firma's beschuldigden het Britse ministerie van nepotisme. Ze zeiden dat de Britse overheid zich niet heeft gehouden aan de richtlijnen voor vrije concurrentie waaraan ze zich bij de uitschrijving van de orders nadrukkelijk gebonden had. Het ministerie van defensie weigerde vanmorgen alle commentaar.

De toekenning van de laatste grote Britse defensie-orders van deze eeuw betekent een overwinning voor minister van defensie Michael Portillo die er zijn politieke lot aan had verbonden. Ministerie van financiën Kenneth Clarke heeft tevergeefs geprobeerd de uitgaven te blokkeren. Maar hij vindt nog steeds dat op de defensie-begroting van 21,5 miljard pond moet worden bezuinigd. Alleen door een forse sanering van de staatsuitgaven kan de regering bij de begrotingspresentatie in november met een verantwoorde belastingverlaging komen die de weg moet banen voor de vijfde conservatieve verkiezingsoverwinning op rij.

De defensie-opdrachten zijn voor het overgrote deel terecht gekomen bij Britse bedrijven. Ze leveren 10.000 banen in de Britse defensie-industrie op. De helft van de ruim 3,5 miljard pond wordt besteed aan de ombouw van 21 Nimrod patrouillevliegtuigen voor de marine die door British Aerospace worden vervaardigd. Rolls-Royce maakt de motoren, Racal produceert het radar-systeem en GEC zorgt voor de rest van de elektronica.

British Aerospace haalde samen met het Franse Matra ook de opdracht binnen voor levering van kruisraketten ter waarde van 600 miljoen pond. De Britse order effent de weg voor een fusie van de raket-divisies van de twee bedrijven. Samen willen ze een bod uitbrengen op de Franse producent van defensie-elektronica Thomson-CSF die op korte termijn wordt geprivatiseerd.

GEC tekent voor de levering van anti-raketten ter waarde van 650 miljoen pond. De order bevestigt GEC's positie als Europa's toonaangevende fabrikant van anti-tankraketten.