Juweelwesp en kakkerlak

Met een kakkerlak zullen de meeste mensen niet zo vlug medelijden krijgen. Toch was onlangs een groot gezelschap, aan een feestdiner gezeten, zowat tot tranen toe geroerd toen daar iemand over een kakkerlak begon te vertellen. Het had, zo begon hij, op de voorpagina's van alle kranten gestaan als het een mens was overkomen.

Vertel! Ga verder! zeiden de anderen.

Deze kakkerlak was gestoken door een juweelwesp, een prachtig klein wespje dat schittert in alle kleuren van het spectrum. De steek op zichzelf was niets bijzonders. De kakkerlak raakte verlamd, sleepte zich nog even voort en zakte door zijn/haar poten. Daarop begon de juweelwesp een muurtje te bouwen, om de kakkerlak heen. Steentje na steentje werd aangesleept en opgestapeld. Dit alles was door een bioloog zorgvuldig gefilmd. Het deed, zei de verteller, denken aan het 'inmetselen' dat in de Contra-reformatie op ketters werd toegepast en aan het verhaal van Edgar Allen Poe De zwarte kat.

Nadat het muurtje sterk en hoog genoeg was, beklom de juweelwesp de kakkerlak, boorde een gat in het chitinepantser en legde haar eieren. De camera zoomde in, eerst op het 'gezicht' van de kakkerlak, daarna op de achterpoten. Aan de trekkingen was te zien dat het grote bruine dier 'besefte' wat er gebeurde. De juweelwesp gonsde het luchtruim in.

Na zekere tijd kwamen de larven uit de eitjes. Zoals de natuur dat wil, beschouwden ze de kakkerlak als hun huis en hun provisiekast. Achter het muurtje werd het grote insect langzaam door zijn gasten leeggegeten, het bleef ten slotte achter als een vrijwel lege huls die, zo zei de verteller, toch nog tekenen van leven vertoonde. Krachtens de wetten van de metamorfose vlogen de jonge juweelwespen weg, om na verloop van tijd op hun beurt hun kakkerlak te zoeken.

Even was het stil aan tafel. Toen schraapte iemand de keel. “Wat zou je doen”, zei ze, “als jij zo'n kakkerlak door een juweelwesp bedreigd zag? Zou je hem redden?”

“Nee”, zei de meest filosofische van het gezelschap. “Want dan zou er wel een andere kakkerlak het slachtoffer zijn geworden. Tenzij je de wesp doodsloeg natuurlijk. En daar ben ik tegen!”

Het mooie van natuurfilms is dat je je mens-zijn in aangrijpende situaties kunt toetsen met vermijding van alle persoonlijke consequenties.