Bange passagiers landen op verlaten vliegveld Bujumbura

BUJUMBURA, 26 JULI. Ondanks de al dagen voelbare dreiging van een militaire staatsgreep kwam die voor sommige Burundiërs toch nog onverwachts. Toen de gezagvoerder van de Air Burundi-vlucht tussen Nairobi en Bujumbura aan de passagiers vertelde dat een coup had plaatsgehad, trok een functionaris van de Hutu-partij FRODEBU in het toestel wit weg.

“Vanavond leef ik niet meer”, fluisterde hij toen hij van de ergste schrik was bekomen.

Het vliegveld van Bujumbura was volledig verlaten. De piloot moest het toestel aan de grond zetten zonder aanwijzingen van de verkeerstoren. Douanepersoneel was er aanvankelijk niet, pas na lange tijd werd er iemand gevonden om de paspoorten te stempelen. Op het gehele vliegveld, dat inmiddels is gesloten, waren maar acht soldaten van het Burundische leger te vinden. De toegangswegen tot de luchthaven en tot Bujumbura waren afgesloten door militairen.

Internationale hulpwerkers in Bujumbura trokken zich gisteren uit voorzorg terug in het Novotel, een van de sjieke hotels in de stad waar in het verleden Hutu- en Tutsi-leiders vaak overleg voerden over een oplossing van de politieke crisis in het land. Op de radio was inmiddels klassieke muziek te horen in plaats van de gebruikelijke zeer populaire Zaïrese dansmuziek. In het hotel waren nog drie personeelsleden aanwezig, de rest was uit angst vertrokken.

In de loop van de avond hield de leider van de staatsgreep, Pierre Buyoya, een toespraak op de Burundische radio en televisie. De internationaal gerespecteerde en als gematigd bekendstaande Buyoya deed geen enkele handreiking aan de Hutu-guerrillastrijders die in een machtsstrijd zijn verwikkeld met het Tutsi-leger. Doel van de coup, aldus Buyoya, is “een volk in nood” te redden. Hoogste prioriteit van de nieuwe regering, aldus de nieuwe leider, is een einde te maken aan de slachtpartijen in het land en de vrede te herstellen. De president vroeg de internationale gemeenschap om begrip voor de staatsgreep.

Over de rol van Buyoya in de coup werd gisteren in Bujumbura driftig gespeculeerd. Woensdagavond had de oud-president nog in een vraaggesprek gezegd dat hij nooit zou meewerken aan een staatsgreep. Waarnemers sloten niet uit dat de putschisten hem pas op het allerlaatste moment bij hun plannen hebben betrokken.

Vanmorgen leek het leven normaal in Bujumbura. De meeste winkels en banken gingen op de gewone tijd open. Hutu's uit de heuvels rond Bujumbura kwamen gewoon naar de markt om groenten te verkopen. Alle vlaggen hangen nog steeds halfstok als teken van rouw voor de slachtpartij door Hutu-guerrillastrijders en de plaatselijke Hutu-bevolking onder ontheemde Tutsi's, vorige week zaterdag, in het kamp Bugendana. Daarbij vonden meer dan driehonderd ontheemden de dood. Ondanks een samenscholingsverbod waren Tutsi-jongens in looppas bezig aan een militaire oefening met stokken. Een woordvoerder van de Amerikaanse ambassade liet weten dat president Ntibantunganya, die dinsdagavond naar de ambtswoning van de ambassadeur was gevlucht, “goed had geslapen.”

    • Koert Lindijer