De kijkerswegen

Het weer is ernaar om zich naar zonniger oorden te spoeden. En wie daartoe niet in staat is zou bij de televisie kunnen schuilen in de hoop verwarming en vertroosting te vinden bij de zon die uit Atlanta tot ons schijnt. Maar wie kijkt nog? Wie raakt nog gebiologeerd door de beelden van zwoegende en zwetende sporthelden die zich het winnen van goud ten doel hebben gesteld?

Heerst er na Champions League-voetbal, Europees kampioenschap voetbal, Wimbledon en Tour de France nog gretigheid om naar andere diversiteiten aan bewegingen en gedragingen van mannen en vrouwen te kijken?

Na alle ophef waarmee het olympische geweld werd ingeluid, lijkt het gewicht van de dingen van alledag de samenleving weer in balans te brengen. Misschien waren de voorspellingen over een op handen zijnde aardverschuiving in de Amerikaanse staat Georgia te voorbarig en is slechts sprake van een herhaling van zetten: mensen die hogerop willen en zich daarvoor enige tegenspoed moeten laten welgevallen. Slechts wanneer door een of andere buurman zoiets als een gouden medaille wordt veroverd, hetgeen als een symbool van uitzonderlijkheid wordt beschouwd, wordt de normale gang van zaken in de wereld terzijde geschoven. Hoewel een bronzen medaille, hetgeen niet meer en niet minder is dan een derde plaats, nu ook al aanleiding geeft tot opwinding.

De confrontatie met de aandacht voor de Olympische Spelen moet voor degene die enige tijd op een Alpenweide heeft vertoefd gelijk staan aan een cultuurschok. Wat gebeurt hier in godsnaam? Eenmaal geacclimatiseerd maakt zich enige nieuwsgierigheid meester van de vreemdeling in sportland. Maar na nog geen week neemt de belangstelling af en zal het begrip zegevieren dat er niets nieuws onder de zon is. Er ontstaat een algemeen gevoel van: 't Zal Wel!

Uit de kijkcijfers van de Dienst Kijk- en Luisteronderzoek van de NOS blijkt dat de rechtstreekse televisieverslagen uit Atlanta vooralsnog weinig worden bekeken, althans aanzienlijk minder dan die van het Europees kampioenschap voetbal en de Tour de France. De avonduitzendingen trekken tussen de tweehonderd- en achthonderdduizend kijkers, de nachtuitzendingen van Studio Sport soms niet meer dan vijftigduizend. Studio Atlanta, het ontbijtprogramma met hoogtepunten van de voorafgaande nacht en gesprekjes, wordt bekeken door honderdduizend mensen. Ter vergelijking: Nederland-Frankrijk op het EK voetbal werd door 9,8 miljoen kijkers gevolgd en zelfs het minst bekeken EK-duel, Portugal-Turkije, trok nog 1,17 miljoen kijkers.

Met enig gevoel voor voorzichtigheid kunnen de “kijkerswegen ondoorgrondelijk” worden genoemd, zoals een woordvoerder van de NOS deed. Daarnaast liggen argumenten als “de kijkcijfers zijn altijd laag bij de Olympische Spelen”, “het is warm” en “veel mensen zijn op vakantie” (chef sport Jansma van de NOS) voor de hand. De optimistische prognose dat in de tweede week de atletieknummers, zoals altijd, voor een verhoging van de kijkdichtheid zullen zorgen, is evenmin verrassend. Teleurstelling heerst bij de NOS wel over de interesse voor het ontbijtprogramma, dat leuk genoeg schijnt te zijn om massaal bekeken te worden.

De Spelen worden volgens de European Broadcasting Union, die een astronomisch bedrag aan tv-rechten heeft betaald, door de Amerikaanse televisie niet aantrekkelijk genoeg en onoverzichtelijk in beeld gebracht. De toegezonden plaatjes zijn inderdaad volgens Amerikaanse begrippen weinig emotioneel, maar mogelijk vormen ze een getrouwe weergave van de werkelijkheid. Vals pathos biedt sport al genoeg. Laten we aannemen dat geen enkele sport in deze tijd wat betreft aantrekkingskracht met succes kan wedijveren met voetbal. Het winnen van goud in welke discipline dan ook mag dan als een ontwikkeling van verheffende betekenis voor het mensdom worden beschouwd, voor voetbal blijken aanzienlijk meer mensen bereid voor de televisie te gaan zitten. Ook bij nacht en ontij.

    • Guus van Holland